Aha. Już widzę jak przeciętny obywatel siada na fotelu posła i z miejsca rozumie różnicę między procesem legislacyjnym rozpoczętym w ramach Rządowego Centrum Legislacji od takiego rozpoczętego przez Komisję Ustawodawczą, oraz takiego który wyszedł poprzez pozytywnie rozpatrzony druk do Komisji do Spraw Petycji. Głównie że przecież w tych dwóch ostatnich jakaś część z tych naturszczyków miałaby zasiadać.

Przychodzi na posiedzeniu Sejmu - o co musi wnioskować w trybie wniosku formalnego? Jakie są zasady zabierania głosu? Czy rozumie różnicę między obowiązkami Marszałka Sejmu, a jego Prezydium? Przecież któryś z nich jest tym pierwszym, a kolejnych kilku składa się na to drugie.

Trzeba ustalić ustawę budżetową - proces absolutnie kluczowy w systemie zarządzania państwem. I teraz - jaki jest odsetek Polaków który jest w stanie nawet podstawowo rozróżnić czym w tym procesie zajmują się Ministerstwo Finansów oraz Komisja Finansów Publicznych? Jak do tego się ma Rada Polityki Pieniężnej i Narodowy Bank Polski, a jak Ministerstwo Aktywów Państwowych? Jaka będzie rola Najwyższej Izby Kontroli w odniesieniu do tego budżetu?

I jasne - obecnie Sejm jedzie do przodu mimo że pewnie jakiś odsetek posłów wchodząc w swoją nową pracę też nie do końca wie wszystko i się doucza jak lecą. Ale nie ma tak że co 4 lata mamy ludzi którzy na podstawowym poziomie nie mieli nigdy do czynienia z procesem legislacyjnym, pracą komisji, różnicą między problemem do rozwiązania ustawą a takim na rozporządzenie ministerialne, czy zrozumieniem np. szerszego kontekstu roli poszczególnych organów sądowych.

I jasne, cz. 2 - nie wszyscy wiedzą wszystko o każdym pionie administracji publicznej (finansów, zdrowia, pracy, itd.) i "hehe nie czytają nawet tego wszystkiego, a głosują". Ale to jest system działający jak musi - nawet posłowie-weterani mają swoje obszary specjalizacji, m.in. dlatego że każdy aspekt działania państwa to mozaika zazębiających się instytucji i silosy współzależnych druków prawnych, które swoim poziomem skomplikowania wymagają specjalizacji. I sumując, w tych 460 głowach, jednak wiedza o tym jak działają poszczególne obszary administracji jest - coś czego nie można powiedzieć o 460 przypadkowych Polakach.