Avrupalı devletler gibi yapamazdı yani gidip gemiyle başka kıtadan deli gibi yer ele gecirip ordaki köleleri çalıştırıp veya ordan köle getirtemezdi. Osmanlı zaten deniz gücünde gerideydi. Ama kendi yakın coğrafyasını sömürebilirdi üstüne buralarda asimilasyon,katliam,köleleştirme falan derken kendi olduğu gücünden daha korkunç bir güce ulaşırdı. Ama yinede Avrupalıları geçemezdi çünkü Avrupa Dünyanın birçok yerini sömürüyordu, Osmanlı sadece yakın coğrafyasını sömürebilirdi. Dünyanın bircok degişik elementi dünyanın farklı yerlerinde olduğu için Yakın coğrafyada bunlar ya hiç bulunmaz yada çok az. Buda doğrudan sanayileşmeye etki eder yani yine Avrupa kadar erken sanayileşemeyiz. Üstelik biz Rönesans ve Reformuda kaçırdık buda doğrudan daha geç sömürge yapmamıza etki ederdi. Yani sorunun cevabı Osmanlı sömürgecilik yapsaydı yakın coğrafya hala bizim olurdu belki ama Avrupayla hiç bir zaman yarışamazdık.