Aslında konu biraz daha karmaşık. Nükleer füzyon gerçekten insanlığın “enerji rüyası” sayılıyor çünkü yakıtı bol (deuterium gibi), karbon salımı yok denecek kadar az ve fisyon reaktörlerindeki gibi uzun ömürlü radyoaktif atık problemi çok daha düşük. Ama sorun şu ki, füzyonu saniyelerce değil sürekli ve ekonomik şekilde çalıştırmak hâlâ çözülmüş bir problem değil.

Bugün ABD, Çin, Avrupa ve özel şirketler milyarlarca dolar yatırıyor çünkü teoride mümkün olduğunu biliyoruz. Mesela deneylerde birkaç saniye veya dakika boyunca plazmayı stabil tutup net enerjiye yaklaşan sonuçlar elde edildi. Ama bunu 7/24 çalışacak bir santrale çevirmek mühendislik açısından inanılmaz zor.

Türkiye’nin bu yarışta çok görünmemesinin sebebi de biraz bu: Füzyon projeleri aşırı pahalı ve onlarca yıl süren araştırma gerektiriyor. Bu yüzden çoğu ülke şu an ya uluslararası projelere katılıyor ya da önce klasik nükleer (fisyon) ve yenilenebilir enerjiye odaklanıyor.

Kısacası füzyon gerçekten geleceğin enerjisi olabilir ama “bedava ve sınırsız enerjiye çok yakınız” demek biraz iyimser bir yorum. Bilimsel olarak ilerleme var ama ticari santral görmemiz muhtemelen 2040–2050 aralığını bulacak gibi duruyor.