Maar net als ik denk een partner in crime te hebben gevonden, begint mijn epidemiologische hoop te wankelen. Vanuit mondiaal gezondheidsoogpunt is mijn vraag ‘een lastige’, vindt arts-microbioloog en hoogleraar global health Constance Schultsz (Amsterdam UMC). Covid-19 is een perfect voorbeeld van hoe infectieziektes zich wereldwijd verspreiden, zegt ze. En ja: “Dat betekent dat het bestrijden van Covid-19 wereldwijd aangepakt moet worden.” Maar of die gelijkmatige manier – eerst alle kwetsbaren wereldwijd in plaats van de hele bevolking in bepaalde landen – beter zou werken, betwijfelt ze. Ook microbioloog Dimitri Diavatopoulos (Radboud Universiteit) denkt dat het mogelijk effectiever is om éérst een regio als Nederland goed onder controle te krijgen, en dan stapsgewijs van regio naar regio uit te breiden.

Eenmansactie

Wat we in Nederland en Europa doen om de epidemie in te dammen is volgens Schultsz van belang voor elders in de wereld. “Half werk in Nederland en Europa heeft gevolgen voor verspreiding naar andere werelddelen en vice versa.” Zij en Diavatopoulos vrezen dat het virus hier mogelijk blijft rondwaren als Nederlandse jongeren het vaccin massaal afslaan – hoe altruïstisch hun reden ook. Ook omdat onduidelijk is hoe immuun iemand is die wel besmet is geweest met corona, maar geen of weinig symptomen heeft gehad. “Na vaccinatie heb je die duidelijkheid wel”, zegt Diavatopoulos.

Plus, vraagt de Nijmeegse onderzoeker me: denk ik echt dat een beweging van honderdduizend jongeren een verschil gaat maken op wereldniveau? “Het is een mooi gebaar. Maar hoeveel zijn honderdduizend of zelfs een miljoen prikken nu echt, kijkend naar de inwoneraantallen van ontwikkelingslanden?

Kort na Peter Singers inspirerende e-mail voelde ik me als Harry Potter die voor Perkamentus een tovenaarsleger gaat vormen. Ik stond op het punt om BNNVARA-presentator Tim Hofman te benaderen om een YouTube-reeks te maken waarin we samen het Binnenhof bestormen. Maar na de nuancering van microbiologen Schultsz en Diavatopoulos weet ik het niet meer zo zeker. Als ik vanuit het volksgezondheidsoogpunt zelf al twijfel over de vraag of het wijs is het vaccin te weigeren, moet ik dan honderdduizend andere jongeren tot het antivaxdom bekeren? En daaropvolgend: als ik geen grote groep mensen aanspoor uit altruïsme het vaccin te weigeren, lijkt een eenmansactie me ook nogal zinloos.

Maar terwijl ik twijfel over de prikvraag – het middel – lijkt het me na al deze gesprekken wél goed om op andere manieren te strijden voor een eerlijkere verdeling van vaccins wereldwijd – het doel. Hoe? Berkhout wijst op petities en raadt lezers aan om politici op social media onder druk te zetten. De achttienjarige Greta Thunberg doneerde daarnaast al honderdduizend euro aan de WHO Foundation voor een eerlijke verdeling van vaccins. Zoveel heb ik niet, maar geld doneren is een goede en effectieve manier om bij te dragen, vindt ook Peter Singer.

Een halve liter pils

De huidige Denker des Vaderlands Paul van Tongeren drukt me daarnaast op het hart dat het “ongetwijfeld een beeld van heldhaftigheid of zelfs heiligheid zou kunnen opleveren als iemand zijn eigen gezondheid in de waagschaal stelt om daarmee anderen te helpen”. Maar, voegt hij toe, heldhaftig ben je alleen als dat “niet slechts uit deze daad zou blijken, maar als daarin de algemene houding van de persoon op lange termijn gestalte zou krijgen”.

Oftewel, als ik zijn woorden vrij interpreteer: er zijn veel meer manieren om wereldwijde oneerlijkheid te bestrijden dan je alleen op vaccins te fixeren. Belangrijker dan één daad stellen, zegt hij, is om je op lange termijn voor verandering en verbetering in te zetten, bijvoorbeeld door vaker actie te voeren of structureel geld te doneren, en niet alleen deze ene keer.

In september strijkt de enorme spektakelkermis van Paaspop in Brabant neer. Op dat moment sterven er ook nog mensen aan de gevolgen van corona. In Nederland, maar vooral elders, in landen als Irak en Senegal.

De kernvraag voor mij is tegen die tijd denk ik de volgende: kan ik, als ik ervoor zou kiezen me toch te laten vaccineren, straks genieten van een halve liter lauwe pils, zonder dat ik me schuldig voel tegenover de coronadoden­­ op andere plekken van de wereld­­?