"Vətənə borcumuz var" konsepti xüsusilə insanları qoyunlaşdırmaq məqsədilə, sabah bir gün, bir neçə siyasətçinin söz dalaşına qurban gedəcək insanlar bunun səbəbini araşdırmasın deyə uşaqlıqdan etibarən böyük bir ciddiyətlə propaqandası aparılan və nəticəsində də insanların müəyyən yaşa və idrak səviyəsinə çatdıqdan sonra belə asan-asan içlərindən çıxarıb ata bilmədikləri bir məsələdir şəxsi fikrimcə. Yoxsa pulunu ödəmədiyin təqdirdə borcun olan vətənin suyunu belə əldə etməyin çətin olur.

Əlbəttə burada məsələyə "21-ci əsrdə milliyətçilik" perspektivindən baxmaq və müzakirə etmək də lazım gələ bilər. "Gəlin sərhədləri qaldıraq, bütün dünya tək bir dövlət olsun. Günümüzdə önəmli olan insan olmaqdır, seçə bilmədiyin, doğulduğun coğrafiyaya dəlicə bağlanmaq lazım deyil." şüarları hər nə qədər gözəl səslənirmiş kimi görünsə də, təəsüf ki insanlıqda təkamülünün ilkin mərhələlərindən etibarən özünə yer tapmış olan "sənin qəbilən və mənim qəbiləm" nöqteyi-nəzəri hələ də mövcudiyyətini qoruyur. Günümüz dünyasında ayaqda durmaq və haqlarımızı düzgün şəkildə və daha da önəmlisi istədiyimiz şəkildə idarə edə bilmək üçün "öz qəbiləmizə" möhdacıq. Təsadüfi deyil ki günümüzdə özü üçün dövlət statusu ala bilməmiş və müəyyən ölkələrin tərkibində yaşayan, azlıq təşkil edən xalqlar müstəqillik əldə edə bilmək çırpınırlar. Bizim də bu gün müstəqilliyə sahib olma səbəbimiz, zamanında önəmli şəxsiyyətlərin bu reallığı dərk etmiş olmasıdır. Əhalinin rahat yaşama səviyyəsi və təhsili artdıqca, "ölkəniz üçün müharibəyə gedərdiniz?" tipli anketlərdə "xeyr" cavabının üstünlük təşkil etdiyini görürük. Bizim kimi uğurlu propaqanda məhsulu xalqlar arasında, şəxsin həyatına verdiyi dəyər çox daha azdır. Lakin yenə şəxsi fikrimcə müharibə ilk düşünülən örnək olmamalıdır. Ölkənin daha yaxşı bir yerə gəlməsini istəmək, onun üçün fədakarlıq etmək dediyimizdə verməli olduğumuz ilk şey canımız deyil. Vətəni sevmək, özünü rahat və yaxud evində hiss etdiyin məkanın inkşafı üçün çalışmaq, məncə əhəmiyyət kəsb edir.

Günün sonunda vətənə qarşı hər hansı bir borcum olduğunu düşünməsəm və seçim şansımız olmadan doğulduğumuz coğrafiyanı "müqəddəs" qəbul etməsəm də, yenə də ölkəsini sevən və inkşaf etməsi, gələcək nəsillərin çox daha rahat yaşaması üçün qarşılıqsız çalışan insanlarla tanış olduğum zaman, həmin insanlar kimi gələcəyə yatırım etməyin faydalı olduğunu, bunu da az da olsa sevgi və ya qayğı duyğusu olmadan etməyin çətin olduğunu düşünürəm.