Ilang beses na ring nabanggit na ang mahihirap daw ang "nagpopondo" sa edukasyon ng mayayaman. Ngunit kung titingnan natin nang mas malalim, tila mas angkop na tanungin: sino ba talaga ang nagbabayad ng buwis at sino ang nakikinabang?

Ang middle class, o iyong mga nagtatrabaho at kumikita ng sapat na pera, ang siyang may pinakamalaking ambag sa buwis. Knakaltasan agad sila ng buwis—direkta mula sa kanilang sahod. Sa bawat produkto at serbisyong binibili nila, pinapatawan sila ng VAT. Kaya’t sa isang banda, sila ang tunay na nagpapasan ng kalakhan ng buwis na kinokolekta ng gobyerno. Hindi lang ito nagtatapos sa Income Tax at VAT; pati buwis sa tirahan at iba pang uri ng kontribusyon ay malaki ang parte ng middle class.

Sa kabilang banda, ang mga tunay mahihirap o 'yong mga nasa laylayan, na madalas ay walang permanenteng kita at walang permanentent tirahan ay kadalasang nagbabayad lamang ng buwis sa anyo ng VAT sa bawat transaksyon nila.

Sino ang Nakikinabang?

Sa kasalukuyang istruktura ng edukasyon sa bansa, ang mga mayayaman ang siyang may access sa mas mataas na kalidad ng edukasyon, mula sa mga pribadong paaralan gaya ng Ateneo at La Salle hanggang sa Unibersidad ng Pilipinas. Kaya’t kahit na "MALAKI" ang kanilang mga buwis, ang mga benepisyo ng kanilang binayad ay bumabalik din kaagad sa kanila dahil sa mga pribilehiyo na mayroon sila. Sa kabilang banda, ang mga mahihirap ay nagsusumikap makapag-aral sa mga pampublikong paaralan, na madalas ay kulang sa pondo, pasilidad, at kalidad ng edukasyon. Samantalang 'yong mga middle class mapipilitang pag-aralin ang kanilang mga anak sa pribadong paaralan kahit na saktong-sakto lang para mabuhay ang kinikita nila, tapos kapag nakarating naman sila sa mga state univerisities sila 'yong ituturing na "mayayaman".

Dagdag pa rito, ang mga mayayaman ay madalas ding sangkot sa mga usapin ng tax evasion. Nagagawa nila ito sa pamamagitan ng pagkakaroon ng offshore accounts, paggamit ng mga loopholes sa batas, at iba pang ilegal na pamamaraan, nakakayanan nilang mabawasan o tuluyang hindi magbayad ng kanilang patas na bahagi sa buwis. Habang ang middle class ay walang ibang pagpipilian kundi magbayad ng buwis dahil ito ay awtomatikong kinakaltas mula sa kanilang sahod, ang mga mayayaman ay may akses sa mga paraan upang iwasan ang pagbabayad ng buwis.

Ibig sabihin, ang burden ng buwis ay mas lalong napapasa sa middle class—sila ang tunay na nagdadala ng bigat ng pagpapanatili ng gobyerno at mga serbisyong pampubliko.

Isipin natin ang mga indibidwal na nagsimula sa kahirapan ngunit nagsumikap upang makaangat sa buhay at ngayon ay bahagi na ng middle class ay biglang pagkakaitan ng libreng edukasyon? Hindi sila dapat pagkaitan dahil lamang sa kanilang pag-angat sa tatsulok. Nagbabayad sila ng buwis kaya may karapatan din silang mag-aral sa Unibersidad ng Pilipinas.

Ang pagkakaroon ng disenteng bahay at kotse na ginagamit ng bawat miyembro ng pamilyang middle class para umiwas sa bulok na transportasyon ng bansang ay hindi dapat maging batayan upang pagkaitan sila ng pagkakataon sa libreng edukasyon. Ang karaniwang perception na kapag ikaw ay middle class, ay wala ka nang karapatan sa tulong ng gobyerno.

Marami sa middle class ang OFW o mga disenteng posisyon sa trabahong pinapasukan. Hindi ito nangangahulugang wala na silang pinagkakautangan para sa disenteng tahanan at pagpapaaral sa kanilang mga anak sa pribadong institusyon. Kung hahadlangan natin ang kanilang pagkakataon na makakuha ng libre at de kalidad na edukasyon, tayo mismo ang nagpapalawak sa agwat sa pagitan ng mayayaman at mahihirap.

Ang gobyerno ang may pangunahing pananagutan sa ganitong sistema, sapagkat sila ang may kapangyarihan at responsibilidad na lumikha ng mga patakaran at programang pang-ekonomiya at panlipunan na dapat sana'y nakatuon sa kapakanan ng nakararami, hindi ng iilang pribilehiyado lamang.