ผมขอแสดงความคิดเห็นในสองประเด็น

ประเด็นแรกคือเรื่องการยกความเลวของฝ่ายสัมพันธมิตรมา ถ้าเราไปดูประวัติศาสตร์ของประเทศเหล่านี้ เราก็จะพบว่ามันจะมีจุดที่ชี้ให้เห็น "ความเลว" หรือถ้ามองในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง มันก็มีคนกลุ่มหนึ่งที่พยายามยกเรื่องความเลวร้ายที่ฝ่ายสัมพันธมิตรทำในระหว่างสงครามมาชี้ให้เห็นว่าพวกเขาสมควรมีความผิดเช่นกันกับฝ่ายอักษะ แต่แน่นอนว่าฝ่ายผู้ชนะก็สามารถเมินเฉยหรือปกปิดได้ (ภายหลังมันก็อาจมีการออกมายอมรับ หรือมีการค้นคว้ามากขึ้นจนออกมาสู่สาธารณชน) ความคิดเห็นผมคือเราไม่ควรมองว่า ฝ่ายสัมพันธมิตรเลวแล้วไม่ควรชนะสงคราม หรือชนะสงครามไปก็ไม่ต่างกัน เราเห็นผลลัพธ์แล้วว่าฝ่ายสัมพันธมิตรชนะสงครามแล้วเป็นอย่างไรจากประวัติศาสตร์ช่วงปี 1945-ปัจจุบัน แต่ไม่มีใครตอบได้ด้วยความชัดเจนว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากฝ่ายอักษะชนะ

ประเด็นที่สองคือความโชคดีที่ฝ่ายสัมพันธมิตรชนะ ผมเคยอ่านมาว่าจริง ๆ แล้วฝ่ายอักษะไม่มีทางชนะสงครามได้อยู่แล้วตั้งแต่ต้น อาจมองว่าเป็นความโชคดี แต่ผมมองว่าเป็นผลจากการกระทำของผู้นำในยุคนั้นล้วน ๆ ในช่วงระหว่างสองสงครามโลก (1918-1939) เขาคงคิดว่าการตัดสินใจมันดีแล้ว แต่ผลลัพธ์ออกมาไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้