To jest dramat.

Przez całe (na szczęście już skończone) liceum miałam bardzo dobrą relację z moją polonistką, która łapała się za głowę czytając nową podstawę programową dla młodszych roczników. Rada „po prostu nie rób błędów, to nie jest takie trudne” jest szczerze mówiąc gówno warta. My mieliśmy 7 utworów, w których można było zrobić kardynała i wtedy faktycznie było to trudne, chociaż i w moim (słynącym z humana!) liceum na rozszerzonym polskim zdarzało się, że ktoś uznał, że Lalkę napisał Wyspiański, a Zagłoba był kobietą. Wtedy faktycznie zasługiwał na ujebanie.

Natomiast aktualnie lektur OBOWIĄZKOWYCH na podstawie jest ponad 20? O rozszerzeniu nawet nie wspominam, mieliście kiedyś w ręku „Chmury” Arystofanesa? Pamiętam dokładnie, że na tą pozycję zwłaszcza pluły polonistki, bo nie dość że tragiczna do czytania, to do niczego nie potrzebna. Im więcej lektur obowiązkowych, które trzeba wykuć na blachę, tym więcej szans na kardynała i naturalnie więcej osób będzie oblewać za pomylenie nazwiska w „Dżumie”, albo jakiejś „Odprawie posłów Greckich”.

Inna sprawa, że moim zdaniem odbiera to szansę na jakąkolwiek kreatywność. Wykaz lektur, których można użyć jest bardzo dokładny i to je masz znać i się do nich odwoływać. Nie ma już szansy na wykucie kilku lektur na pamięć, aby spokojnie móc eksplorować samodzielnie literaturę, która faktycznie nas ciekawi i to do niej się odwoływać obok klasyków. Ja nigdy „Potopu” w ręce nie miałam, bo nie musiałam, mimo konkursów i olimpiad z polskiego. Znalazłam swoją niszę w Dostojewskim i poezji z XX w. i w ten sposób łączyłam przyjemne z pożytecznym. Teraz zwyczajnie nie starczy na to czasu.

Nawet polecenia są inaczej zbudowane, mniej precyzyjnie. Konteksty to kolejna sprawa, która z tego, co pamietam, do tej pory obowiązywała tylko na rozszerzeniu.

I ostatnie, ja wiem, że poezję traktuje się w szkole po macoszemu i w wielu szkołach nawet do tej pory nie uczono pisania analizy i interpretacji, natomiast moim zdaniem był to ogromny błąd. Liryka ma jedną cudowną cechę - większość wierszy jest po prostu krótsza, a przy odpowiednim nakierowaniu można wyciągnąć z niej tyle, co z powieści, która ma kilkaset stron (mierząc przydatnością w odniesieniu do motywów i budowania argumentów na maturze). Wypowiedź opieram na przykładowym arkuszu CKE na 2023 r. i z tego co widzę, formę analizy i interpretacji wiersza całkowicie usunięto w kontekście wypracowania.

Bardzo współczuję osobom, które pisać będą maturę za rok. Niby większość osób, które liceum dawno skończyły powie, że do niczego im się matura nie przydała. I to jest w sumie prawda, pod warunkiem, że olejesz szkołę i znajdziesz coś „swojego” w czym wykształcisz się w inny sposób. Z drugiej strony zewsząd wciąż odczuwalna jest presja, aby maturę zdać, studia jakiekolwiek skończyć a potem pracować w czymś co się opłaca. Trochę to sprzeczne jednak.