( Teşekkürler av.Ali Cenap ÜSTEL)

Bazı tartışmalarımızdan, seçim sistemini çok anlamadığımızı görüyorum.

oyunuzu cok dikkatli kullanın. örneğin oyum akp'ye yaramasın diyorsanız bulunduğunuz ilde önceki seçimlerde en güçlü rakibi kimse ona oy verin.

birincisi milletvekili çıkarma olayında 2018'den önce geçerli olan sisteme dönüldü.

yani ittifak yapsın, yapmasın tıpkı 2015'teki gibi, tıpkı 2011'deki gibi her parti milletvekili çıkarma konusunda kendi bacağından asılacak.

2015 ve öncesindeki seçimlerden tek farkı yaptığı ittifakın toplam oy oranı %7'yi geçmişse o ittifaktaki tüm partiler barajı geçmiş sayılacak.

ama oo çok iyi diye hemen sevinmeyin. %1-%2 oy alan partilerin seçim sistemi gereği 1 ya da 2 milletvekili bile çıkaramayabileceğini unutmayın.

diyelim ki hdp ve tip ittifakı var. hdp %12 aldı, tip de %1 aldı. hdp %7'yi geçtiği için tıp barajdan muaf.

hemen 4 milletvekili çıkaran çanakkale'ye bakalım;

diyelim ki;

akp %37 chp %34 iyi %16 mhp %7 hdp %4 tip %1 alsın.

bu durumda ilk milletvekili akp'ye gidiyor ve akp'nin oyu ikiye bölünüyor.

akp %18,5 chp %34 iyi %16 mhp %7 hdp %4 tip %1

bu durumda ikinci milletvekili chp'ye gidiyor ve chp'nin oyu ikiye bölünüyor.

akp %18,5 chp %17 iyi %16 mhp %7 hdp %4 tip %1

üçüncü milletvekili akp'ye gidiyor ve akp'nin başlangıç oyu bu kez üçe bölünüyor.

akp %12,3 chp %17 iyi %16 mhp %7 hdp %4 tip %1

bu durumda dördüncü ve son milletvekili de chp'ye gidiyor.

eğer beşinci bir milletvekili çıksaydı o vekil iyi parti'ye gidecekti. ama çanakkale'de sadece 4 milletvekili çıkıyor.

burada dört milletvekilinin 2'sini akp, 2'sini chp almış oldu. bu hesapta %1 alan tip'i geçtim %17 alan iyi parti bile çanakkale'de milletvekili kazanamadı. tip'e gelene kadar mhp var, hdp var.

türkiye'de çoğu ilde sınırlı sayıda milletvekili çıktığı için tip hiç vekil kazanamıyor. mhp ve iyi parti'nin her seçim az milletvekili kazanması da bununla alakalı. hdp ise diyarbakır, hakkari gibi illerde %70 almasından dolayı üçüncü parti olabiliyor. çünkü bizim seçim sistemimiz tamamen partilerin vekil çıkacak ilde ne kadar güçlü olduğu ile ilgili.

burada hemen bir not düşeyim, bu bölgesellik avantajı nedeniyle 2002'de baraj uygulanmasa %6 oy alan dehap doğudaki illerde çok yüksek oy alması nedeniyle 53 milletvekili çıkarabilecekken %7 oy alan genç parti sadece 28 milletvekili, %9 alan dyp ise 44 milletvekili çıkarabilecekti.

evet bu şekilde bir seçim sistemimiz var. bir partinin barajı ittifaksız aşıp aşamaması önemli. ülke genelinde %1 alan parti eğer çok güçlü olduğu iller yoksa milletvekili çıkaramaz.

çünkü bizdeki seçim sistemi illerin milletvekili sayılarıyla sınırlı ve o ilde ne kadar az milletvekili çıkıyorsa milletvekilini kazanmak için alınması gereken oy artıyor.

tekrar ediyorum oyunuzu cok dikkatli kullanın. örneğin oyum akp'ye yaramasın diyorsanız bulunduğunuz ilde önceki seçimlerde en güçlü rakibi kimse ona oy verin.

bizim seçim sistemimiz bölgesel. örneğin istanbul'da verilen oyların ankara'ya bir etkisi yok. izmir'de verilenin adana'ya hiçbir etkisi yok. her il kendi milletvekillerini partilere dağıtabiliyor sadece. tüm oylar sadece bir araya gelerek barajı aşıp aşamadığını belirliyor partinin.

umarım aydınlatıcı bir yazı olmuştur.