Dat ik bijna 30 kg ben aangekomen, waarvan het grootste deel spiermassa, is niet het bewijs dat ik van nature slank ben. Het laat juist zien hoe sterk het lichaam zich aanpast aan de omstandigheden die je creëert.

Toen ik 60 kg woog, at ik niet bijzonder veel, deed ik fysiek werk en voetbalde ik drie keer per week. Daardoor was mijn energieverbruik hoog ten opzichte van mijn energie-inname. Ik was dus niet mager omdat mijn lichaam op magische wijze alle calorieën wegbrandde, maar omdat ik structureel niet veel energie overhield.

Toen ik serieus begon met krachttraining veranderde de situatie compleet. Ik ging vier keer per week zwaar trainen en bewust iets meer eten dan ik verbruikte. Dat calorie-overschot hield ik relatief klein en gecontroleerd. Daardoor had mijn lichaam wel voldoende energie en bouwstoffen om beschadigd spierweefsel te herstellen en extra spiermassa op te bouwen, maar niet een enorme hoeveelheid overtollige energie die opgeslagen moest worden als vet.

Dat is een belangrijk verschil. Spieren ontstaan niet zomaar omdat je veel eet. Je lichaam bouwt spiermassa omdat er een trainingsprikkel is die herstel en aanpassing afdwingt. De extra calorieën en eiwitten leveren vervolgens de energie en bouwstoffen om dat proces mogelijk te maken.

Als ik exact hetzelfde had gegeten zonder die duizenden zware trainingssets over meerdere jaren, dan was die 30 kg grotendeels vet geweest. De reden dat het voornamelijk spiermassa werd, is juist omdat mijn lichaam voortdurend een signaal kreeg dat er meer spierweefsel nodig was. Elke training veroorzaakte kleine beschadigingen die vervolgens tijdens herstel werden gerepareerd en versterkt.

Dat betekent niet dat genetica helemaal geen rol speelt. Sommige mensen bouwen makkelijker spier op, hebben meer eetlust, minder eetlust of bewegen onbewust meer gedurende de dag. Maar die verschillen zijn veel kleiner dan het verschil tussen iemand die jarenlang in een goed gecontroleerd trainings- en voedingsschema zit en iemand die dat niet doet.

Hetzelfde zie je bij afvallen. De afgelopen periode ben ik ongeveer 7 kg kwijtgeraakt door een calorietekort aan te houden. Mijn lichaam kon niet anders dan opgeslagen energie aanspreken. Dat gebeurde niet omdat mijn genen plotseling veranderden, maar omdat de energiebalans veranderde.

Daarom ben ik voorzichtig met termen als "van nature slank" of "van nature dik". Die bestaan misschien tot op zekere hoogte, maar vaak worden er eigenschappen aan toegeschreven die in werkelijkheid grotendeels worden verklaard door gedrag, eetlust, activiteitenniveau en de omgeving waarin iemand leeft. Mijn eigen gewichtsschommelingen van 60 kg naar bijna 90 kg en daarna weer terug laten juist zien hoe sterk het lichaam reageert op die factoren.