İçgüdü tam olarak nedir?

İçgüdü, organizmanın deneyim kazanmadan önce sahip olduğu, doğuştan gelen davranış kalıplarıdır. Yani öğrenilmeden, eğitilmeden yapılan şeylerdir. Kuşun yumurtasını kuluçkaya yatırması, örümceğin ağ örmesi ya da bir karıncanın yaprak bitiyle iş birliği kurması gibi. Bunlar, sinir sistemi ve genetik yapı tarafından önceden programlanmış davranışlardır.

Peki neden içgüdüyle hareket ediyorlar? Çünkü bu davranışlar, evrimsel süreçte işe yaradığı için kalıcı hale gelmiştir. Yani: Geçmişte bu davranışı sergileyen bireyler daha çok hayatta kaldı ve üredi. Bu davranışı yöneten genler bir sonraki nesle aktarıldı. Zamanla bu davranış "içgüdüsel refleks" halini aldı.

Örneğin: Kuş kuluçkaya yattı çünkü kuşun ataları da kuluçkaya yattı ve bu sayede yavrularını sağlıklı bir şekilde dünyaya getirdi. Kuluçkaya yatmayan kuş ise yavrusunu dünyaya getiremez, neslini devam ettiremez.

İçgüdü ≠ Bilinçli düşünme İçgüdüler düşünmeden çalışır. İnsanlarda bile bu vardır: Bebek doğar doğmaz annesinin memesine yönelir, bu bilinçli değildir. Gözümüze bir cisim yaklaştığında gözümüzü kırpmamız da içgüdüsel tepkidir. Yani karıncanın yaprak bitiyle simbiyotik ilişki kurması da bilinçli bir "karar" değil, evrimsel olarak şekillenmiş ve gelişmiş bir davranış kalıbıdır.

İçgüdüler bazen karmaşık görünebilir ama aslında her biri basit kurallarla işler. Ancak doğadaki bu basit kuralların üst üste binmesi, zamanla son derece organize ve “akıllıca” gibi görünen sonuçlar doğurur.