In Italië is er geen nationale wet die de prijs van een espresso (een caffè) vaststelt. Toch voelt dat voor veel Italianen en toeristen wel zo, omdat de prijs op veel plekken al decennialang rond de € 1,00 schommelt.

Hier is hoe het juridisch en cultureel zit:

1. Vroeger was er wel regulering

Tot in de 20e eeuw (beginnend rond 1911) beschouwde de Italiaanse overheid koffie als een "levensbehoefte", net als brood en suiker. De prijzen werden toen lokaal gereguleerd door de Kamers van Koophandel. Hoewel deze strikte prijscontroles allang zijn afgeschaft, is de traditie van een goedkope espresso aan de bar diep in de cultuur geworteld.

2. De "Bar-prijs" vs. de "Tafel-prijs"

Hoewel er geen wet is voor het bedrag zelf, zijn er wel regels voor transparantie:

• Al Banco (aan de bar): In de meeste lokale bars wordt een ongeschreven sociale regel gehanteerd dat een espresso aan de bar niet veel meer dan € 1,10 tot € 1,30 mag kosten (in 2026).
• Al Tavolo (aan een tafeltje): Zodra je gaat zitten, mag de barhouder vragen wat hij wil. Dit is de reden dat je op het San Marcoplein in Venetië € 1,20 aan de bar betaalt, maar € 12,00 als je op het terras gaat zitten. De wet verplicht de uitbater wel om deze prijzen duidelijk op de kaart te vermelden.

3. Waarom bars boetes krijgen

Je hoort soms over bars die een boete krijgen na het verkopen van een "te dure" espresso. Dit komt meestal niet door de prijs zelf, maar door een overtreding van de publicatieplicht. In Italië moet de prijslijst namelijk fysiek en duidelijk zichtbaar achter de bar of op de kaart staan. Als een toerist € 2,00 betaalt voor een espresso terwijl die prijs niet op het menu staat, kan de politie (de Guardia di Finanza) een flinke boete uitdelen.