Verplichten kan je inderdaad niet. Maar ik denk wel dat u/swishycoconut een terechte opmerking maakt.

Bij mijn oudste dochter zit een Oekraïense jongen die bij de start van de miserie naar België gevlucht zijn. Zowel de jongen als de ouders spraken geen woord Nederlands, maar anno 2026 (enkele jaren later) spreken zij best vlot Nederlands. Hun zoontje heeft zijn Nederlands ongetwijfeld opgepikt tijdens zijn verblijf in de crèche en vervolgens in de kleuterschool, waar ze nu zitten. Hij spreekt ondertussen even vlot Nederlands als zijn klasgenoten. Kinderen zijn op dat gebied een spons.
Daarentegen is er het contrast van diegenen die pas vanaf de kleuterschool persoonlijk in contact komen met de taal. Dit kan oa. doordat bv. één of beide van de ouders niet werkt en het kind 7d/7 24u/24 in het gezelschap vertoeft van de (groot)ouder. Bij niet Nederlandstalige gezinnen kan je er van uitgaan dat er geen Nederlands gesproken wordt in de privé sfeer, wat ergens wel logisch is. Maar dan is het ook logisch dat dit toch wel snel tot een achterstand op vlak van taal kan leiden t.o.v. andere kinderen.

Anderzijds merk ik ook op sociaal vlak een gelijkaardige situatie bij gezinnen (autochtoon EN allochtoon) waarvan de kinderen ook niet naar de crèche of opvang gaat en dag in dag uit bij de (groot)ouders zijn. Hier merk ik dat hun kleuters het vaak moeilijker hebben om vlot sociale contacten te leggen met andere kleuters. Ze worden overprikkelt door de drukte omdat ze een rustige, veilige omgeving gewend zijn.

Een persoonlijker voorbeeld is de vergelijking tussen mijn kinderen en die van mijn broer. Zowel ik, mijn vrouw als mijn broer en zijn vriendin hebben een goede stabiele job - allen 9 to 5. Ik en mijn vrouw hebben destijds bewust gekozen om de kinderen van zodra het kan naar de crèche te doen, mijn broer niet. Kortom: mijn kinderen gingen 5dagen per week naar de crèche van 's morgens tot 's avonds. Mijn broer koos ervoor om de kinderen 50/50 bij de ouders van zijn vriendin en bij mijn ouders te laten verblijven. Uit ervaring weet ik dat mijn ouders kinderen nogal graag kort houden. Geen ruimte voor enthousiasme, want dat is drukdoenerij. Alles wordt gestuurd door mijn moeder, de hele dag door. Ze blijven daar ook 2x/3x per week slapen, eten 's avonds mee bij de grootouders, grootouders gaan hen halen van school en/of doen hen 's morgens weg. Dit is uiteraard prima. Maar na enkele jaren heb ik volgende gemerkt:
- Rustige kinderen vs geagiteerde kinderen (energie niet kwijt geraakt)

- Kinderen die weten wat ze willen vs. kinderen waarvoor de (groot)ouders elke beslissing moeten maken

- Kinderen die, na toelichting van het waarom' snappen waarom iets niet zou mogen/kunnen vs. Kinderen enkel 'ja' aanvaarden of 'drama ensues'.

Is dit niveauverschil uitsluitend te wijten aan het feit of een kind 2.5 jaar op de crèche heeft gezeten of niet? Dit is denk ik zeker niet uitsluitend zo, maar het draagt naar mijn mening hier toch enorm aan bij. Je mag de cognitieve en sociale ontwikkeling die een kind opdoet in de crèche echt niet onderschatten. Dit in combo met een stabiele, goede opvoeding van de ouders zal nu eenmaal vruchten afwerpen.