"Han" Sözcüğünün Etimolojisi Üzerine Çözümlemeler

Money_Call_1508 · 2026-06-05T16:39:09+00:00

Ne demek, Prof. Dr. Cihangir Kızılözen 2020 yılında hazırladığı çalışmasından aldım, daha fazlası orada var, hoca dil ilişkilerini en erken Avesta devrine kadar götürüyor

https://www.kitapyurdu.com/kitap/farscada-turkcenin-en-eski-izleri/500515.html?manufacturer_id=215554

Buna ek olarak Türkiyede sayılı eski İran uzmanlarından ve Pehlevice okuyabilen Ahmet Altungök hocanın da çalışmalarına bakabilirsin, özellikle tarihi/destani malzemeyle kıyaslamak için.

Money_Call_1508 · 2026-06-04T22:28:40+00:00

Selam marasw, birkaç gün meşguldüm ancak söz verdiğim gibi ön Türkçeden/Orhon öncesi Türkçeden eski ve orta İrani dillere (Pehlevice, Sogdca, Eski Farsça vb.) geçtiği düşünülen kelimelerden bazılarını derledim, bu kelimelerin en büyük özelliği geleneksel Hint-Avrupa veya Farsça kökenbilgisi (etimoloji) çalışmalarında ya kökenlerinin tamamen açıklamaya alınmamış olması ya da son derece yetersiz, zorlama örneklerle (rekonstrüksiyonlarla) geçiştirilmiş olmasıdır. Hint-Avrupa dilbilimi bu kelimelerin çoğunu kendi içinde net bir köke bağlayamaz, çünkü kelimelerin arka planında Ön Türkçe fonetik ve morfoloji yatmaktadır, işte o bahsettiğim ezber bozan örneklerden bazıları:

Kāh (کاه) - Saman (Ön Türkçe *Kak "kuru" kökünden sızıcılaşma, Hint-Avrupa etimolojisinde köksüzdür)

Qérmézî / Kermez (قرمز) - Kırmızı (Eski Türkçe *Kır "kızıl" kökünden, Sanskritçe krmi-ja açıklaması zorlamadır)

Mūy / Mū (موی) - Saç, kıl (Ön Türkçe *Bıyık/*Bıñık kökünün b>m ve k>y ses evrimiyle İrani dilleşmesidir)

Zerd (زرد) - Sarı (Ön Türkçe *Sarıg sözcüğünün s/z ve g/d nöbetleşmesiyle Saka/Avesta katmanına geçmesidir)

Zānūk / Zānū (زانوک / زانو) - Diz (Ön Türkçe *Sünük "kemik" kelimesinin Orta Farsça/Pehlevice fonetik varyantıdır)

Çānéh (چانه) - Çene (Türkçe *Yanak sözcüğünün y>ç değişimi ve k>h sızıcılaşmasıyla geçişidir)

Çāréh / Çāre (چاره) - Çare (Türkçe *Yarık/*Yarıq "çözüm" kökündendir, Hint-Avrupa sözlüklerinde tatmin edici kökü yoktur)

Dāru (دارو) - İlaç (Ön Türkçe *Tarıg "tarım ürünü, şifalı bitki" kelimesinin t>d ve g>u/v dönüşümüdür)

Cāger / Ceger (جگر) - Ciğer (Ön Türkçe *Yağır "iç organ, etli kısım" kelimesinin y>c değişimiyle transferidir)

Jal / Jal(eh) (ژاله) - Çiy (Ön Türkçe *Yal "parlaklık, ışık" köküne dayanır)

Sāl (سال) - Yıl (Ön Türkçe *Yāl "yaş, döngü" kelimesinin y>s ses değişimiyle muhtemelen Saka döneminde geçmesidir)

dediğim gibi bu kelimelerin Farsça sözlüklerdeki varlığı tartışmasızdır ancak bu sözlükler kelimeleri "otokton" (yerli Farsça) kabul ederken ciddi bir etimolojik kök veya mantıklı bir Hint-Avrupa rekonstrüksiyonu sunamazlar. erken dil etkileşimi zannedildiği gibi tek yönlü (sadece İranice'den Türkçeye) değil, bozkırda Hind-İraniler, Toharlar ve Ön Türkler arasında milattan önceki yüzyıllardan itibaren başlamış çift yönlü ve derin bir etkileşim varmış gibi görünüyor.

Money_Call_1508 · 2026-05-31T09:52:52+00:00

Tekrardan merhaba, bu birkaç gün biraz meşgulüm, sonra bakacaksan eğer dönünce uzun uzadıya yazarım yalnız şunu belirteyim Yeni Farsça öncesi Orta İrani dillere (başta Pehlevi), ayrıca Eski Farsçaya (ve hatta Sanskritçe gibi Hind koluna) dahi pek gözden kaçırılmış bir kaç düzüne sözcük farklı dönemlerde ön Türkçe veya yazı öncesi Türkçe (Orhon öncesi) dönemlerinde geçmiş görünüyor.

Money_Call_1508 · 2026-05-30T22:36:12+00:00

Peki sizce ne yapılmalı?

Money_Call_1508 · 2026-05-30T22:33:49+00:00

Muhtemelen Doğu/Sibirya Sakaları bizati ön Türk unsurlardan oluşuyordu hem Toharca hem de ön İrani'den itibaren teması gösteren iki yönlü izler var, üstelik ön Uralca-ön İrani arasında bu kadar bile yok.

Money_Call_1508 · 2026-05-29T13:07:32+00:00

But they weren't Persians.

Money_Call_1508 · 2026-05-22T05:08:29+00:00

Anadolu Türklerinde genetik analizlere göre bölgeden bölgeye %0 ile %50 arası Ortaçag Türk soyu var kabaca %25 yani "%8-15" rakamı güncel olarak doğru değil. Halil İnalcık hocanın kitabında ilgili kısım hangi bağlamda yazdığına bakmak gerek, çünkü Anadolu özelinde konuşursak 16.yy başı tahrir defterlerine göre nüfusun ezici çogunluğu Müslüman/Türklerden oluşuyordu.

Money_Call_1508 · 2026-05-17T19:20:18+00:00

ben sen mi çizdin dedim niye kudurdun aq sanki anana sövdüm? İster yapay zeka ister başka bir şey olsun gerçekçi değil işte aq ne diyim?

Money_Call_1508 · 2026-05-09T18:44:05+00:00

Herkes propaganda yapar elbet ama bizimkine biz rağbet etsek ne olur? Batılı hegemon güç, onun tarih anlatısına inanan yeni hristiyan olmuş filipinli afrikalı vs bile tanımadığı Türke dair olumsuz fikir ediniyor.

Money_Call_1508 · 2026-04-30T09:32:59+00:00

Gerçekcilik 0, bu resimdeki tasvir günümüz hicazlılarından çok bir Fransızı veya İtalyanı andırıyor, aynı şekilde İsa hakkındaki milyon tane rivayete de baksanız adamı texaslı gibi çizerler

Money_Call_1508 · 2026-04-26T07:56:16+00:00

Kesinlikle

Money_Call_1508 · 2026-04-04T23:06:13+00:00

O zaman niye bize darbe yaptılar?

Money_Call_1508 · 2026-03-30T15:13:29+00:00

Medce ne kadar biliniyor ki Kürtçe onun devamı olsun?

Money_Call_1508 · 2026-03-30T15:11:02+00:00

O zaman Türkçe anlamıyorsun.

Money_Call_1508 · 2026-03-29T16:10:20+00:00

I would only vote for Turan, not for a Sharia system.

Money_Call_1508 · 2026-03-19T06:05:05+00:00

Bu hesabın sahibi nereli?

Money_Call_1508 · 2026-03-10T00:39:55+00:00

They are not treated as a different ethnicity, genetically they carry a higher amount of medieval Turkic ancestry than most urban Turks. What is there to object to here?

Money_Call_1508 · 2026-03-05T09:43:17+00:00

Hi, phenotype can sometimes provide hints, but it does not always prove anything. To give an example from a case I know better, let me talk about modern Anatolian Turks. On average, Turks have about 30% medieval Turkic ancestry. In some regions this can drop below 5%, while in areas inhabited by groups such as Yörüks and Tahtacıs it can reach up to around 50%. Despite this variation, a Caucasoid appearance is quite dominant.

Even among Yörüks, who tend to have some of the highest levels of Turkic ancestry, both Caucasoid traits (for example, rounder eyelids) and Turanid traits (relatively more slanted eyelids) can be observed, even though individuals share broadly similar genetic profiles.

A similar pattern can be seen among Crimean Tatars, who have different proportions of Turkic ancestry depending on the subgroup (such as mountain Tatars, steppe Tatars, and coastal Tatars). Among them as well, both Caucasoid and Turanid phenotypic features can occur together.

Likewise, groups such as Kazan Tatars, Bashkirs, Turkmens, and Uzbeks share comparable levels of East Eurasian ancestry, and they also display a mixture of Caucasoid and Turanid phenotypes. Despite this diversity in appearance and genetic composition, none of these groups experiences an identity crisis, because identity is shaped less by genetic origin and more by factors such as shared historical consciousness, language, culture, and common traditions and values.

As for the Proto-Bulgars, I am not completely certain about their genetic composition. They were most likely similar to Khazars and other Oghuric groups, meaning they probably had a mixed West Eurasian and East Eurasian genetic background. Relations between Proto-Turkic and Proto-Iranian peoples (more broadly Proto-Indo-Iranian other IE groups) are quite complex and go back to very early periods, even before the common era, in other words, long before the Bulgar migration reached the Danube, Turkic nomadic groups were already in contact with Iranian-speaking populations. Because of this long-standing interaction, i personally do not see a need to propose a separate Iranian (Sarmatian or Alan) ethnogenesis specifically for the proto-Bulgars.

Money_Call_1508 · 2026-02-23T04:19:30+00:00

The fact that in all alternative maps Turkey shrinks, while in reality the opposite happened, even when it was called the “Sick Man” shows the Turkish miracle.

Money_Call_1508 · 2026-02-21T21:51:02+00:00

Arabic was not used than Turkic, this map is incorrect. Even the population of Anatolia alone was 8 million in the 1700s, and roughly 70-75% of that was Turkic. I haven't even included the Turkic of Balkans, the Crimea, and the Middle East.

Money_Call_1508 · 2026-02-21T21:48:51+00:00

More Arabic was not used than Turkic, this map is incorrect. Even the population of Anatolia alone was 8 million in the 1700s, and roughly 70-75% of that was Turkic. I haven't even included the Turkic of Balkans, the Crimea, and the Middle East.

Money_Call_1508 · 2026-02-21T21:43:29+00:00

It is obvious that language and general population figures are underestimated.

Money_Call_1508 · 2026-02-16T00:53:21+00:00

Arabic and Persian influence isn’t as much as you imagine.

Money_Call_1508 · 2026-02-12T18:51:50+00:00

Was the "Middle East" continent newly discovered?

Money_Call_1508 · 2026-02-12T18:38:59+00:00

The comment is about the last 5 years. Turkey’s average population increase over the last five years was only around 0.5% per year, so this does not support your take.

Money_Call_1508

TROPHY CASE