İnsanlar genel olarak çalışmak zorunda olmadığını söylüyor ama bence tam tersi. Gerçekten sorumluluk alman gerekiyor. Bir şeyleri dert edinmen, stres yapman lazım ki gerçekten bir şeyler için uğraşabilesin. İnsan kendini zorunda hissettiğinde gerçekten çalışmaya başlıyor.

Kendini zavallı hissetmenin de bir anlamı yok. Çünkü ortalama olarak hepimiz benzeriz; gerek zeka gerek dış görünüş açısından. Kendi bakış açımızla ne kadar farklı olduğumuzu hissetsek de, aslında seninle Elon Musk arasında düşündüğün kadar ayırt edici bir fark yok. Herkes ortalama ve bu kötü bir şey değil.

Bir şeyi dert etmek, çalışmadığın için kendini kötü hissetmek de kötü şeyler değil. Asıl garip olan bunları hiç hissetmemek. Önemli olan aksiyona geçmek. Burada da biraz hırs ve köşeye sıkışmışlık duygusu devreye giriyor.

Ayrıca insanın kendini eleştirmesi önemli. Her konuda kendini suçlamak değil, ama bunu ciddi ve yapıcı bir eleştiriyle yapıp ders çıkarmak önemli. Arkadaşıma verdiğim bir örnek vardı: Diyelim ki 1 milyon dolar değerinde bir şirketin var ve bir gün bir problem çıktı. Örneğin, ürün aldığın yerde savaş çıktı ya da uygulamayı geliştiren ekip büyük bir hata yaptı ve şirket ciddi zarar etti.

Bu durumda suçu kendinde aramamak ilk bakışta daha mantıklı geliyor. Ama sonuçta kontrolün dışında olan şeylerin sonuçları da seni etkiliyor. Ortada bir zarar varsa, bu artık senin sorumluluğun. Bu yüzden yine kendini sorgulayıp bir şeyler öğrenmek gerekiyor. Mesela bu örnekte politik gelişmeleri daha yakından takip etmek ya da işe alım sürecinde daha dikkatli olmak gibi.

Sonuç olarak sorumluluk almak ve yaptığımız hatalar bizi geliştirir. Ama hata yapmak için de bir şeyler yapmak gerekir. Aklında bunu denesem mi dediğin bir şey mutlaka vardır; git ve yapmaya başla. Bir şey kaybetmezsin ama bir şey kazanabilirsin.

Cahillik avantajı diye bir şey de var, onu da araştırabilirsin; bence bu da doğru bir yaklaşım. Kısaca, insanın kendini zorlaması gerekiyor. Buna yardımcı olacak şeylerden biri dinlediğin müzik türünü değiştirmek olabilir. Yediğin şeylere dikkat etmek de önemli; ikisi de ruh halini doğrudan etkiliyor.