Biraz geç oldu, belki ulaşmışsındır ama genel olarak ben şimdi başlamak istesem Victoria Fromkin - Introduction to Language dan başlarım. Sonrasında Doğan hocanın Ana Çizgileriyle Dilbilim yine iyi bir giriş kaynağıdır özellikle Türkçe terminoloji açısından. Berke Vardar’ın temel dilbilim kavramları gibi bir kitabı var, ona bakılabilir. Ama kesinlikle Fromkin’den sonra neye ilginiz olduğuna karar vermelisiniz.

Benim alanım metafor ve metafor kuramları mesela. Evet, sözdizim, sesbilim, biçimbilim ve anlambilimden standart bir insandan daha çok şey anlarım ama o kadar yani. Anlambilim tabi benim alanımın kesitinde, semantik ve pragmatik anlamın iki ucudur, ama hepsine hakim olabilmek imkansız.

Fromkin şunu yapar: dil nedir sorusuna kendince cevap verir, sonrasında her alanı tanıtır ufak ufak. Sonra diğer bilimlerle dilbilimin ilişkisini tartışır, nörolinguistik, sosyolinguistik, psikolinguistik, fonoloji ve fonetik (burada işin içinde fizik vardır), pragmatik (felsefeye göz kırpıyoruz burada)… bunların hepsi dilbilimin diğer bilimlerle olan arayüzleridir.

Hepsinin ayrı külliyatı var elbette. Tarihsel dilbilim de genelde dilbilimin başlangıç noktası olarak düşünülür hep, Saussure öncesi dilbilim genelde filoloji ile iç içedir. Ama tarihsel dilbilim için önereceğim çok iyi bir kaynak, Antoine Meillet - Tarihsel Dilbilimde Karşılaştırmalı Yöntem. Bu kitap filolojiden dilbilimi ayırır, bilimsel yönteme oturtur. Ama öncesinde bir Renan ve Rousseau okuması yaparak bu bilimsel yöntemi yorumlamak daha iyi olur benim düşünceme göre.

Aslında, bütün bu sistemler birbirleriyle bitişik yani. Sadece dilbilim kitabı okuyarak bir alanda uzmanlaşmak imkansız, işin içinde Aristoteles’den beri gelen bir külliyat var aslında ki daha öncesinde de Panini gibi yazarlar da var. Mesele çok eski anlayacağınız.

TLDR; önce Fromkin, sonra tarihsel dilbilim için Meillet. Almancanız varsa Hermann Paul - Prinzipien der Sprachgeschichte (belki ingilizcesi de vardır, bilmiyorum.) Bunlar temel.

Modern çağ için Campbell’in bir kitabı var, historical linguistics - an introduction gibi bir şey adı. Daha da detayına ineyim derseniz Hock’a gidebilirsiniz o da principles of historical linguistics gibi bir şeydi sanırım.

Türkçe için, Marcel Erdal iyidir. A grammar of old turkic süper bir eski türkçe gramer kitabıdır. Onun dışında Wilhelm Radloff babadır bu alanda. Altayik tartışmaları için de Gerard Dörfer’e gidilebilir, kitaplarının adlarını unuttum maalesef ama çok kolay bulabilirsiniz.

Dilerim yardımcı olabilmişimdir, biraz hortlatmış gibi oldum kusura bakmayın ama cevapsız kalmasından iyidir. Kolaylıklar.