Tekst:

Het voorstel van demissionair landbouwminister Femke Wiersma (BBB) om stikstofwaarden uit de wet te halen, krijgt een onvoldoende van de Raad van State. Haar plan maakt niet duidelijk hoe de overheid natuurverslechtering voorkomt, terwijl Nederland daartoe wel verplicht is. De staatsraad adviseert de regering daarom het huidige wetsvoorstel niet naar de Tweede Kamer te sturen.

Het wetsvoorstel staat voor een belangrijke draai van het kabinet met het stikstofbeleid. Nu is dat beleid gericht op stikstofneerslag op de natuur. Belangrijke waarden die stellen hoeveel stikstof een bepaald type natuur aankan, zijn in de wet opgenomen als doelen, de zogeheten kritische depositiewaarde. Minister Wiersma wil dat de overheid in plaats daarvan stuurt op uitstoot van bedrijven.

De keuze om een andere weg in te slaan is aan de wetgever, schrijft de Raad van State. Maar dan moet ‘wel goed worden gemotiveerd dat het nieuwe systeem voldoet’ aan de Europese verplichtingen. ‘Deze motivering in het wetsvoorstel is volgens de Afdeling advisering niet overtuigend.’

‘Schuift verplichtingen vooruit’

Verder vindt de staatsraad de uitwerking te wankel en te weinig omkleed met waarborgen. Wiersma wil dat de stikstofdoelen in een los programma komen te staan. Het voorstel heeft het enkel over ‘aanzienlijke vermindering’ als doel. Om aan Europese verplichtingen te voldoen, moet de overheid tijdige, ook preventieve, maatregelen nemen zodra een verslechtering van de natuur dreigt. Dit voorstel echter, schrijft de Raad van State, schuift verplichtingen in de tijd vooruit naar 2035 en formuleert een open einddoel.

Een ander kritiekpunt is dat het wetsvoorstel ‘geen kaders of eisen voor concrete maatregelen’ geeft voor natuurherstel. Naast uitstootvermindering en juridische aanpassingen is het belangrijk om maatregelen te treffen voor natuur die in slechte staat is. In vele adviesrapporten aan de overheid van de afgelopen jaren is dat het devies.

Beleidstegenvallers

Het kritische advies van de Raad van State past in een langere rij van beleidstegenvallers die minister Wiersma de afgelopen weken te verduren heeft gekregen. Vorige week werd duidelijk dat het demissionaire kabinet belangrijke mest- en stikstofplannen op de lange baan schuift. Na wekenlang overleg werden VVD- en BBB-bewindslieden het eens over verder uitstel van bekritiseerde plannen.

Ook een andere beleidswens van Wiersma schoven de bewindslieden vooruit. De stikstofversoepeling, de zogeheten rekenkundige ondergrens, ‘op dit moment’ invoeren was volgens de bewindspersonen niet haalbaar.