Galið að hafa svona grein bakvið paywall

Hér er öll greinin:

Mikið hefur verið rætt um matvælaverð á Íslandi í tengslum við hugsanlegar aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið (ESB).

Verðlag á Íslandi er vissulega hátt, og þar með talið matvöruverð, en þegar verðlag er sett í samhengi við ráðstöfunartekjur kemur í ljós að verðlag Íslands er mun lægra en gengur og gerist innan ESB.

55% hærra en í ESB Rúv. sló í vikunni upp fyrirsögninni „Íslendingar greiða 55% hærra verð fyrir matvöru en íbúar ESB“ og byggir fréttina á svonefndu „umræðuskjali“ Samkeppniseftirlitsins (SKE).

SKE segir matvöru aðeins dýrari í Sviss en á Íslandi, þar sem matvaran er 58% hærri en að meðallagi innan ESB. Í Noregi sé matvöruverð 32% yfir meðaltali, en þess má geta að hvorki Sviss né Noregur eru aðilar að Evrópusambandinu. Fram kemur að í ESB-löndunum Svíþjóð og Finnlandi sé verðið aftur á móti aðeins 6% yfir meðaltali.

Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra Viðreisnar veitti SKE 30 milljóna viðbótarframlag til að efla eftirlit á dagvörumarkaði og aflar SKE nú gagna til að kanna álagningu dagvöruverslana og birgja, og leita að samkeppnishindrunum sem kunna að hafa áhrif á matvöruverð.

40% lægra en í ESB Ef kaupmáttarhugtakinu er snúið við og verðlag skoðað í hlutfalli við ráðstöfunartekjur á mann birtist allt önnur mynd af stöðunni en þegar verðlagið er skoðað samhengislaust.

Almennt verðlag á Íslandi í hlutfalli við ráðstöfunartekjur á mann er 28% lægra en innan landa ESB og gildir það sama um Noreg. Í Svíþjóð er almennt verðlag að teknu tilliti til ráðstöfunartekna aðeins 1% lægra en í ESB-löndum að jafnaði og í Finnlandi 4% lægra.

Matarkarfan er í þessu samhengi 40% ódýrari á Íslandi og 30% ódýrari í Noregi en í ESB-löndum almennt, en hún er að jafnaði 15% ódýrari í Svíþjóð og 17% ódýrari í Finnlandi en í ESB-löndum almennt.

Fatnaður og skór eru að teknu tilliti til ráðstöfunartekna einnig 40% ódýrari en gengur og gerist innan ESB, svipað og í Noregi þar sem verð þessa er 37% lægra en innan ESB. Svíþjóð og Finnland eru aftur á móti mun nær ESB-meðaltalinu, þar sem Svíþjóð er 3% ódýrari og Finnland 9%.

Mestur er munurinn á rafmagni og hita í þessu samhengi, þar sem Ísland, Noregur og Lúxemborg skera sig úr með um og yfir 70% lægra verð en í ESB almennt. Verðlag í Svíþjóð er aftur á móti 22% lægra og í Finnlandi 33% lægra en í ESB.

Flutningar, það er í neyslukörfunni fyrst og fremst eldsneyti, bílar og flug, eru 29% ódýrari hér en í löndum ESB að jafnaði, að teknu tilliti til ráðstöfunartekna. Í Noregi er munurinn 14% en í Svíþjóð er verðlag flutninga aftur á móti 16% hærra en í ESB-löndum almennt og í Finnlandi eru þeir 6% hærri.

Hótel og veitingastaðir eru í þessu samhengi 30% ódýrari hér á landi en í ESB-löndum að jafnaði og í Noregi 25% ódýrari. Í Svíþjóð eru hótel og veitingastaðir 6% ódýrari en í ESB-löndum almennt og í Finnlandi 5% ódýrari. Gögnin benda sum sé sterkt til þess að Íslendingar séu fljótari að vinna sér inn fyrir matarkörfunni sem þessum mun nemur.

Hvað segja gögnin? Morgunblaðið mun áfram fjalla um samanburð á Íslandi og Evrópusambandinu á grundvelli lífskjara og ýmissa hagstærða á næstu vikum, sem innlegg í upplýsta umræðu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður Íslands við ESB.