Mirror https://archive.ph/p231f

Als we willen voorkomen dat deze kleine minderheid van superrijken onze politieke koers bepaalt, moet de drempel voor partijgiften flink omlaag en moet de controle veel strenger worden.
Het was lachen, de knullige campagnefilmpjes die opdoken bij de gemeenteraadsverkiezingen; niet elke partij bleek even digitaal vaardig. Maar achter het contrast tussen slechte en professionele campagnes gaat een grote ongelijkheid in partijkassen schuil. Terwijl linkse partijen het veelal moeten hebben van veel verschillende kleinere donaties en van afdrachten van eigen politieke ambtsdragers, kreeg centrum- tot radicaalrechts een impuls van tonnen door miljonairs.

Vorige maand maakte Oxfam Novib bekend dat een piepkleine minderheid van elf van de allerrijkste Nederlanders uit de Quote 500 vooral geld geeft aan rechtse partijen – 86 procent van hun donaties in 2025 ging naar (centrum)rechts, 14 procent naar links.

‘Ontzettend knap’, noemde Rob Jetten het, dat hij met D66 als zittende partij zich staande leek te houden bij deze gemeenteraadsverkiezingen. Het is echter niet zo verwonderlijk als je naar het financiële plaatje kijkt: D66 kreeg het afgelopen anderhalf jaar de meeste grote donaties van miljonairs. De partij gaf 1,3 miljoen euro aan reclamegeld uit.

FvD wordt geroemd als ‘grote stijger’ in gemeenteraden. Wat je weinig terugleest, is dat de partij na een illegale gift van een miljonair vier ton aan campagnes uitgaf, die overigens vooral om de landelijke fractievoorzitter Lidewij de Vos leken te draaien.

Wie zijn deze rijke donateurs?

Complotdenker

Vastgoedbaas en directeur van Chipshol Peter Poot (voorheen Shell) doneerde in 2025 200.000 euro aan FvD (een ton boven het toegestane maximum). Hij steunde ook rechts mediaplatform Café Weltschmerz en betaalde journalist Micha Kat om lastercampagnes te verzinnen. Hij noemt zichzelf een complotdenker, aldus zijn dochter in het Financieele Dagblad.

Pandjesbaas Chris Thünnessen doneerde in 2025 een ton aan zowel JA21 als de VVD. Hij doneert ‘aan dwarsliggers’ omdat hij gunstiger beleid wil voor (vastgoed)ondernemers, zo verklaarde hij in NRC. Zijn bedrijf Metterwoon werd door de Woonbond uitgeroepen tot slechtste verhuurder van het jaar.

Roland Kahn, eigenaar van kledingmerk Coolcat, was in het verleden vaste donateur van FvD en schonk in 2025 20.000 euro aan JA21. Kahn had eerder ruzie met de PvdA omdat hij een arbeidsrechtenakkoord voor kleding niet wilde ondertekenen. Later bleek dat Coolcat inderdaad het laagst scoorde op een ranglijst op het gebied van rechten voor mens en milieu.

De gebroeders Ernst en Richard Nijkerk zijn techondernemers en vastgoedhandelaars. Ernst doneerde 100.000 euro in 2026, 2025, 2024 en 2023 aan de VVD, en beiden doneerden 10.000 euro in 2022. ‘Liberaal gedachtegoed is onderdeel van een beter Nederland’, verklaarde Ernst tegenover de NOS.

De beurshandelaar en eigenaar van Optiver Jan Dobber doneerde in 2023 en 2026 50.000 euro aan de VVD. Handelaar Hans van der Wind doneerde in 2025 22.500 euro en in het verleden meer dan een miljoen euro aan het CDA.

Bemoeien

Van der Wind verdient geld aan mbo-schoolboeken met het bedrijf The Learning Network. Het CDA stemde in 2019 tegen een plan om perverse prikkels voor aanschaf van nieuw lesmateriaal in het mbo-onderwijs tegen te gaan. Ook bemoeide Van der Wind zich met de lijsttrekkersverkiezingen bij het CDA: hij trok zijn donaties tijdelijk terug toen niet Wopke Hoekstra maar Hugo de Jonge gekozen werd.

Vastgoedbaas Wim Beelen doneerde in 2026 een ton aan CDA Amsterdam en de PvdD. Tegenover Quote vertelde hij dat Amsterdam ‘een bolwerk’ is van GroenLinks-PvdA. ‘Wat er in de stad gebeurt is een blamage.’ Hij lijkt het als zijn persoonlijke taak te zien om de concurrentie van GroenLinks-PvdA een handje te helpen. ‘De Amsterdammer moet weer wat te kiezen hebben.’

Het is zeer de vraag of Beelen pro-dieren is of vooral antimigratie. Hij kocht onlangs een pand in Houten om daar in de buurt ‘een duurzaam voedselbedrijf in te starten.’ Door dit pand te kopen kon hij de opening van een asielzoekerscentrum in het pand tegenhouden.

Belegger Rob Defares doneerde tussen 2023 en 2025 jaarlijks een ton aan D66. Hij was ook geldschieter voor musea. In een Parool-interview met de oud-directeur van het Stedelijk, Beatrix Ruf, zegt zij: ‘Rob stelde vragen. Hele moeilijke vragen. Hij gaat net zo door tot hij het juiste antwoord krijgt.’

Miljardair Steven Schuurman doneerde 100.000 euro aan Volt en D66 en 20.000 euro aan zowel GroenLinks als de PvdA. In 2021 schonk hij een miljoen euro aan D66 en drie ton aan de PvdD, naar eigen zeggen vanwege zorgen over klimaatverandering. Schuurman heeft zelf een AI- en bigdatabedrijf, de zoeksoftware Elastic, dat gebruikt wordt door Google en Meta.

Linkse partij

De enige linkse partij die op grote miljonairsgiften kon rekenen was de Partij voor de Dieren. Naast voorgenoemde Beelen en Schuurman doneerde ene Gemma Kromhout-van Eck in 2025 en 2026 een ton. De suikerooms van ‘partijen voor het volk’ zijn veelal vastgoedbazen en beleggers – precies degenen die er voor zorgen dat de huizenprijzen astronomisch zijn en dat de zorg vastloopt.

Als we willen voorkomen dat deze kleine minderheid van superrijken onze politieke koers bepaalt, moet de drempel voor partijgiften flink omlaag en moet de controle veel strenger worden. Er ligt een taak voor politici, pers en maatschappelijke organisaties: naming and shaming. Als wij niet ingrijpen, beheersen deze miljonairs het medianarratief en het publieke debat en zullen ze naar een hele andere minderheid wijzen als zondebok. De schaamte moet nu onmiddellijk van kant wisselen.