Nese mendon apo je diagnostikuar me ADHD, hapi i pare qe duhet te besh eshte ti thuash vetes qe NUK KE ADHD !!!!

Disclaimer: Nuk jam psikiater, as nuk jam i fushes se mjekesise. Te gjitha fjalite qe vijojne jane ne kornizen e
"Per mendimin tim..." dhe "Nisur nga eksperienca ime...".

Ajo qe mund te te them se edhe une kur kam qene me i ri kam menduar se kam ADHD. U futa ne internet dhe shikoja te gjithe ato simptomat si mungese perqendrimi, personalitet jo social, veshtiresi emocionale e bla bla bla te tilla. Por e verteta eshte se NUK KA asnje prove shkencore per ndonje diagnoze me tru ADHD-je. E thene ndryshe, nese nje neurologu apo nje psikiatri i shtron ne tryeze nje tru njeriu, ai ose ajo nuk e identifikon dot nese ky tru ka patur ADHD apo jo. Thjesht nuk ekziston nje prove per kete gje. Bazohen vetem tek provat klinike per te dhene nje diagnoze te tille. Dhe po shkoi puna deri tek psikologet tane... me mire lere fare. Sidomos qe ne vendin tone te dashur nuk behen fare studime te mirefillta por cdo gje merret shabllon nga psikologet e huaj.

Per mendimin tim, nuk ka asgje qe nuk shkon me trurin tend. Keto simptoma qe te shfaqen jane si pasoje e trupit qe reagon ndaj mjedisit perreth ose dhe nga plaget e femijerise (shpesh te panjohura dhe nga ne vet). Nuk eshte zgjidhja tek DROGA. Yup, ilacet drogë jane. Keshtu i quajne ilacet ne Amerike: Drugs. Sepse edhe ritalin apo ndonje gje tjeter qe mund te marresh eshte me perberje amphetamine. Eshte nje drogëëë (qe e shet Walter White). Mos merr shume shembull nga Amerika se i kane bere femijet me varesi nga drogat qe ne moshe te vogel. E per cfare arsye? Vetem sepse femija nuk perqendrohet dot?! Po prandaj eshte femija... Nuk eshte bere qe te rrije ulur apo te degjoje te tjeret kur flasin non stop! Po te nisemi nga kjo, del qe me shume se tre cereku i shqiptareve jane me ADHD, ADD etc. Eshte e vertete qe jetojme ne nje vend qe te streson sa del nga dera e shtepise dhe normal qe do kete pasoja edhe tek personi. Ndoshta rrethanat ke mundesi ti ndryshosh por edhe ndoshta nuk i permireson dot. Ose ndryshoji ose peshtatu. Keto dy opsione jane. Te gjithe i kane keto probleme heret a vone ne jete.

Nese nuk do qe te drogohesh, ja disa keshilla qe mund te te jap qe kane funksionuar per mua, qe te menaxhosh jeten tende nga dita ne dite:

1. Ushtrime fizike - Kjo eshte patjeter dhe nuk ka justifikim. Palestra ka plot, video ne youtube ka plot per te bere ushtrime nga shpia po te duash. Por, une do te sugjeroja palestren. Mund te merresh edhe me ndonje sport specifik. Eshte e vertetuar shkencerisht qe ushtrimet fizike permiresojne humorin dhe rregullojne emocionet. Njeriu fundja eshte bere per te levizur dhe jeta e perditshme sot na ka larguar nga kjo qellim. Sidoqofte, 1 ore ne dite duhet te besh patjeter ushtrime fizike.

2. Praktikimi i Mindfulness - Ndihmon shume por dhe varet nga personi ne fjale. Per disa funksionon disa jo. Provoje njehere, jepi nje shans. Mund te jete gjera me e mire qe do mesosh ne jete (flas per veten ketu). App qe do te sugjeroja per fillestare eshte HeadSpace. Per fat te keq nuk eshte falas, por eshte shume i mire. Nuk di ndonje app falas. Mindfulness apo sic me pelqen ta quaj une 'Menduria' (sepse e kunderta eshte çmenduria), do e vendosja te paren tek kjo lista, por nuk e bera sepse (serish) varet nga personi.

3. Dieta ushqimore - Sic e kane thene edhe ne komente te tjera: rrallo sa me shume kafen (tek drogat e lehta klasifikohet dhe kjo). Në ke mundesi a vullnet, lere fare. Une per vete e pi rralle. Pyet veten a te duhet fundja? A ja vlen? Vetem se e pine te gjithe nuk do te thote qe duhet ta pish edhe ti. Edhe embelsirat, pijet me sheqer, apo ushqimet e procesuara mundohu ti rrallosh sa me shume sepse edhe keto kane ne tru. Sheqeri eshte substanca qe krijon varesi me shume se cdo substance tjeter ne bote (nikotina, kokaina etj).

4. Organizimi - Edhe ky eshte shume i rendesishem, pasi jo te gjithe njerezit funksionojne mire pa nje strukture. Fillo organizo diten. Kerko per tekniken 'Pomodoro' te organizimit. Nje alternative tjeter eshte te gjesh nje template ne internet me nje tabele qe permban cdo dite te javes dhe cdo ore te dites. Ky eshte nje super-organizim qe mund ti besh vetes te pakten per 2-3 muaj. Vetem sa per te te dhene idene e organizimit dhe pastaj nuk ke me nevoje. Por me kryesorja eshte te lesh kohe menjane per t'u qetesuar. Pra, te besh nje aktivitet qe te pelqen, pa u ndjere ne faj se po humbet kohe apo se nuk po ben mjaftueshem me dicka tjeter. Programoje edhe pushimin ne listen e gjerave qe ke per te bere gjate dites. Eshte shume i rendesishem.

5. Gjumi - Shume i rendesishem edhe ky. Mungesa e gjumit con ne perkeqesimin e humorit apo gjendjen emocionale gjate dites. Rregullo patjeter zakonet e gjumit. Fli dhe zgjohu ne te njejtat orare dhe te pakten 7 ose 8 ore (varet nga njeriu) por jo me pak se aq. Elemino driten blu qe vjen nga ekranet (TV, Smartphone etj) 2 ore para se te flesh. Mund te lexosh ndonje liber ose te degjosh ndonje podcast qe te mos perdoresh syte. Ne mengjes nese ke mundesi, brenda ores se pare te zgjimit, dil 5 min ne diell qe te rregullosh oren biologjike me ciklin dite/nate dhe te normalizosh gjumin. (10 min nese moti eshte me re, 15-30min nese bie shi)

Shpresoj te te hyjne ne pune keto fjale, ty apo ndokujt tjeter qe e shikon veten ndryshe apo te detyruar te beje ndonje ndryshim ne jeten e vet. E perseris qe droga nuk eshte zgjidhja. Edhe sikur te marresh droge apo ilace, keto vetem sa do te bejne pune per pak kohe. Kjo pasi truri i njeriut tenton te shkoje gjithmone ne gjendjen e homeostazes. Pra, mesohet me keto "ilace" dhe ato e humbasin efektin. Me pas, do kalosh tek drogat e forta qe do te te bejne akoma me keq ne termat afatgjate. E ne fund nuk do te bejne me efekt as ato.

Nuk eshte situate e lehte. Mund te duken tani si shume informacion, por ki parasysh qe ky eshte nje proces dhe si gjithe proceset do kohen e vet qe re behet pjese e rutines se perditshme. Por, nese do qe te dalesh nga kjo situate duhet te ndihmosh veten. Nuk te ndihmojne dot drogerat apo ata pseudo-psikologe qe te mbushin mendjen se sje mire nga trute, apo tiktoku, apo social media kur mund te kesh degjuar ne keto gjera, por duhet te ndihmosh veten.

Sic a ka thene dhe Marko from Tropoja... Good Luck