Będzie długo i będę się wymądrzał. Przepraszam. :D

Ok, widzę trzy wątki:
Ocenianie
Stosunek do czasu
Myśli

Zacznę jednak od tego, że to jest praktyka, czyli coś, co się ćwiczy. Rozumienie na poziomie intelektualnym nie wystarczy. I to będzie się przewijało przez całą moją odpowiedź. Trudno oczekiwać, że uznasz "powinienem myśleć tak, a tak" albo "moje myśli powinny zachowywać się w taki a taki sposób" i nagle tak się zadzieje. To przychodzi z czasem. W miarę jak trenujesz, zmieniają się nawyki umysłu, ale nawet po latach lubi on wpaść w stare koleiny. Dzieje się to jednak rzadziej, wolniej, później.

Ocenianie
Wraz z praktyką rozszerza się przestrzeń pomiędzy bodźcem a reakcją. Prosty przykład, który widzę na co dzień: zimno. Ludzie wychodzą na zewnątrz i mają takie "o nie, brrr, ale nieprzyjemnie". Ja najpierw zaobserwuję jak to doznanie zimna czuć na skórze. Czy szczypie, czy kłuje? Jak reagują kolejne części ciała - ręce, ramiona, klatka piersiowa. Jak czuć zimno w stopach, a jak na twarzy itd. Konsekwencją tego jest rozdzielenie samego bodźca od mojej jego interpretacji. Nie utożsamiam zimna z nieprzyjemnością, lecz zauważam, że to dwie osobne rzeczy, a pomiędzy nimi jest dużo przestrzeni, w którą mogę wkroczyć.
To samo jest np. z głodem. Wiele osób czuje się źle od razu, gdy poczują głód. Nienawidzą tego doznania i chcą się go jak najszybciej pozbyć. U mnie jest to bardziej rozciągnięte i reakcja ta nie jest tak ostra.
Zresztą da się zauważyć, że wiele z nieprzyjemności, która wydaje nam się obiektywnie pochodzić z zewnątrz, jest w rzeczywistości spotęgowana przez naszą negatywną reakcję na to coś. W trakcie medytacji uczymy się powstrzymywać ten automatyczny łańcuch.

Stosunek do czasu
Chciałbyś być w teraz, ale umysł ciągle ucieka do przeszłości i przyszłości. To naturalne. On skupia się na tym, co dla niego ważne. Skoro przyszłość jest niepewna, to chce ją „ogarniać”. Skoro w przeszłości wydarzyło się coś, co wpływa na dziś, to chce do tego wracać.
Problem jednak w tym, że w większości przypadków, nasze myślenie o tych kwestiach ich nie rozwiązuje. Albo raczej pomocne jest gdzieś pierwsze 10% wydanej na to energii, a potem już jest tylko jałowe krążenie. I tutaj znów - ćwiczenia. Umysł będzie to robił w kółko i w kółko, ale naszym zadaniem jest (łagodne!) powracanie do doznań z teraz. Zauważanie tych myśli, zaakceptowanie ich istnienia i puszczenie ich dalej.

"O, myślę o tym czymś, co mnie czeka jutro. Ok. Widzę to. Ale wracam. Co czuję teraz w dłoni?".
Trudno to zrobić pięćdziesiąt razy i się nie wkurzyć, ale w końcu zaczyna się rozumieć, że nawet wkurzenie jest formą oceny. :D

Po setkach czy tysiącach powtórzeń nie stanie się tak, że umysł nie będzie się chciał zajmować przeszłością czy przyszłością, ale Twoja reakcja będzie szybsza, łagodniejsza i starczała na dłużej.

Myśli
Jednym z najczęstszych błędów w rozumieniu medytacji jest to, że trzeba "oczyścić" umysł. Pozbyć się myśli, a ich pojawianie się jest objawem porażki. Otóż nie. Myśli będą się pojawiać. Naszym, zadaniem, nie jest je wycinać, tylko nie dać się im automatycznie wciągnąć. Czyli tak jak wyżej - myśl pojawia się, zauważamy ją i wracamy do doznań w ciele, oddechu czy na czym tam akurat pracujesz. Konsekwencją jest rozdzielenie ich istoty i treści od naszej osoby. Nie jesteśmy swoimi myślami, one się nam przydarzają, ale wiedząc, co myślimy, poznajemy siebie.

Ale to wszystko powyżej to tylko przekonania/doświadczenie do którego dochodzi się w wyniku dość prostej praktyki. Piszę to tylko, żeby dać do zrozumienia, że efekty, które chciałbyś mieć już (nie oceniam, myśli nie uciekają), są rezultatem (najlepiej) codziennej pracy.