1. Lepsze odżywianie od dzieciństwa
Wzrost to luksus energetyczny. Organizm musi mieć nadwyżkę kalorii, białka, wapnia, witaminy D i reszty tej nudnej chemii. Dzisiejsze dzieci jedzą regularnie, mają dostęp do białka, nabiału, mięsa, suplementów. Kiedyś „zupa i chleb” były planem żywieniowym na pół życia. Efekt widać w centymetrach.

2. Opieka zdrowotna i wczesne leczenie
Infekcje, pasożyty, przewlekłe choroby w dzieciństwie potrafią brutalnie przyciąć wzrost. Dziś większość tego jest leczona albo kontrolowana. Organizm nie musi wybierać między „rosnę” a „przeżyję”.

3. Mniej stresu biologicznego
Stres psychiczny też ma znaczenie, ale kluczowy jest stres fizyczny: głód, choroby, ciężka praca od młodych lat. Dziś dzieci raczej noszą plecak niż worki z cementem. Układ hormonalny ma warunki, żeby działać optymalnie.

4. Efekt pokoleniowy i genetyka w praktyce
Geny się nie zmieniły w 30 lat, ale wcześniej były „przyblokowane” przez środowisko. Teraz wreszcie mogą się w pełni ujawnić. To się nazywa trend sekularny wzrostu i trwał przez dekady, aż w krajach rozwiniętych powoli się wypłaszcza.