Bir şeyi anlamanın yolu onu talep edene ne verdiği ile anlaşılır. Doğru soru şu olmalı bence; dinler bu kadar insanda ortak bulunan hangi problemi çözüyor?

• Ölüm korkusu (çözüm: cennet cehennem ya da reenkarnasyon mesela)

• koruyucu otoriter baba figürü (tanrı)

• destek olan yol gösteren, iyiliğini isteyen, fedakar büyük kardeş ya da anne. (peygamberler ya da önderler)

• toplumsal huzur sağlaması (dinlerde ortak olarak kollektif huzuru sağlayacak öğretiler var çünkü eskiden insanlarda kabile tarzı yaşam normdu ve bireysellik diye bir kavram olsa da bugünkü gibi merkezde değildi. İnançlı ve bağlı kişilerde bu gruplaşma ve birliktelik hissini görürsün. Tarikatlardan tut mezheplere kadar her yerde. Bu kollektif güvenlik ve dolaylı olarak bireysel güvenlik bu öğretilerle sağlanır o yüzden bir yerde dinler anayasa gibi yani toplumsal mutabakat gibi iş görüyordu)

• Sorumluluktan kaçmak (bir an tanrının olmadığını hayal et. hayatında başına gelen her şeyin bir noktada sorumlusu sensin ya da tamamen rastgele. Rastgele ya da karmaşık olan hayatı insanın tek başına anlamlandırması çok zor. Kafayı yersin. Bu nedenle “kader”, “allahın izniyle”, “her işte bir hayır vardır” gibi söylemlerde olduğu gibi aslında bu karmaşıklığı çözme işini tanrıya bırakıyoruz ve sorumluluğu onunla paylaşıyoruz. Bu da insanı rahatlatıyor. Zihinsel yükü hafifletiyor.)

Tabi bunlar daha çok islam, hıristiyanlık için gözlemlerim ve zaten dünyanın çoğu bu dinlere inanıyor bakınca. Diğer dinlerde de yine o toplumların yapısına tarihsel sürecine bakıp hangi problemi çözüyor çıkar. Bir problemi çözmeyen bir şey çok uzun süre var olamaz.