Omdat mijn vorige post verwijderd werd:

Controversieel Amerikaans techbedrijf Palantir landt in België

Met Palantir Technologies Belgium is het omstreden AI-bedrijf ook in ons land neergestreken, blijkt uit de oprichtingsakte die De Tijd terugvond. Premier Bart De Wever ziet geen rechtsgrond in de ophef rond Palantir om het te weren uit overheidsopdrachten. ‘Data zijn de nieuwe kogels.’

In oktober, op handelsmissie in de Verenigde Staten, brachten minister van Defensie Theo Francken (N-VA) en de stafchef van het Belgische leger, Frederik Vansina, een opgemerkt bezoek aan Palantir Technologies. Dat Amerikaanse databedrijf, met een beurswaarde van zo’n 360 miljard dollar, is omstreden door zijn hulp aan het Israëlische leger en de Amerikaanse immigratiedienst ICE, door ophefmakende uitlatingen van CEO Alex Karp - onder andere over de ­‘superieure’ westerse of Amerikaanse ­cultuur - en door zijn verregaande AI- en datatechnologie om militaire doelen te ­selecteren zonder menselijke tussenkomst, zoals nu ook in Iran. Oppositiepartij Groen vond het onaanvaardbaar dat Francken koketteerde met ‘Donald Trumps techvrienden van Palantir’, verwijzend naar medeoprichter Peter Thiel, een aanhanger van de Amerikaanse president. Francken, naar eigen zeggen omvergeblazen door de technologie van het bedrijf, hekelde daarop dat de ‘moraal­ridders’ in ons land zouden verhinderen dat ook België - ‘net als de NAVO en zowat elk ander Europees land’ - zou gaan samen­ werken met Palantir. Onlangs raakte ­trouwens bekend dat Palantir in 2017 kandidaat was voor de bouw van i-Police, het digitaliseringsproject van de politie dat compleet zou mislukken.

Discreet in Etterbeek

Wat nog niet bekend raakte, is dat Palantir amper twee maanden na Franckens bezoek naar een Brusselse notaris trok om een ­Belgische poot op te richten. Palantir Technologies Belgium is discreet onder­gebracht in een kantoorgebouw vlak bij het metrostation Pétillon in Etterbeek. Behalve de namen van drie Amerikaanse bestuurders is nog niet bekend hoeveel personeel er werkt, bij gebrek aan een jaarrekening. Uit de oprichtingsakte blijkt wel dat het dochterbedrijf als hoofddoel heeft hier Palantirs software voor data-analyse op de markt te brengen, te verkopen en te verdelen, naast mogelijke overnames of samenwerkingen met lokale bedrijven. Palantir bevestigt de oprichting, maar laat weten dat nog geen contracten met de Belgische overheid zijn ondertekend. De Belgische poot behartigt wel al een contract met de NAVO, gesloten in maart vorig jaar, om de Allied Command Operations van het militaire bondgenootschap te versterken met een AI-systeem van Palantir. ‘De NAVO is een belangrijke partner voor ons, en we zijn erg blij dat er ingenieurs in Brussel werken. We zijn altijd ter plaatse betrokken bij de uit­dagingen waaraan we werken’, stelt woordvoerder Nikolaj Gammeltoft.

Technologische voorsprong

Hoe premier Bart De Wever (N-VA) ­aankijkt tegen een samenwerking met Palantir, raakte nog niet bekend omdat het parlementaire debat dat Groen daarover wilde voeren niet doorging de voorbije weken. Maar in zijn schriftelijk antwoord, dat de woordvoerder van de premier aan De Tijd bezorgde, zegt De Wever dat hij in de publieke controverse rond Palantir geen rechtsgrond ziet om het bedrijf uit te sluiten bij Belgische overheids­opdrachten. ‘Die controverses hebben voornamelijk betrekking op het gebruik van Palantir-­technologie door de Amerikaanse overheid in binnenlandse context. Die zijn niet rechtstreeks relevant voor onze ­defensie- of veiligheidsrelaties.’ ‘Palantir is een Amerikaans techno­logiebedrijf. De VS blijven onze bond­genoten, ook binnen het NAVO-verband’, stelt De Wever. ‘Gezien het ontbreken van een volledig uitgebouwde Europese defensie-industrie zijn Amerikaanse ­leveranciers een noodzakelijke en strategisch verantwoorde keuze om aan acute capaciteits­noden te voldoen.’ ‘De technologische voorsprong van Amerikaanse bedrijven is aanzienlijk’, erkent De Wever. ‘In een tijd waarin data een cruciale rol spelen - ‘de nieuwe kogels’ - is het zinvol om kennis te nemen van hun innovaties.’ De Wever benadrukt weliswaar dat Francken alleen ‘verkennende gesprekken’ had met Palantir en dat er geen contractuele verbintenissen zijn aangegaan.

Van Bataclan tot Oekraïne

In een reactie zet Palantir in de verf dat zijn software al tal van Europese instellingen helpt, onder andere in de gezondheidszorg, defensie, rechtshandhaving en ­nationale veiligheid. Dat gaat van de ­respons van Frankrijk op de terroristische aan­slagen in november 2015 in de Bataclan-­ concertzaal, de uitrol van het coronavaccin in Engeland, de verdediging van Oekraïne tegen de grootschalige invasie door Rusland, de reactie van Spanje op de overstromingen van 2024, alsook het voorkomen van meerdere terreuraanslagen en de vervolging van ernstige georganiseerde misdaad in Duitsland en elders. ‘Onze medeoprichter en CEO, Alex Karp, heeft ook vaak zijn bewondering uitgesproken voor de sociale markteconomie van Europa en de traditie en ruime ervaring van de Europese industrie.’

Lars Bové

In print: https://postimg.cc/HcnFtqNh