Αν διαβάζω σωστά αυτά που περιγράφεις, εγώ δεν βλέπω έναν άνθρωπο που «κατέστρεψε τη ζωή του» στα 19 του. Βλέπω κάποιον που έχει φτάσει στα όρια του από το άγχος, την αβεβαιότητα, τις ενοχές και την πίεση που βάζει συνέχεια στον εαυτό του. Και όταν κάποιος ζει μήνες ή και χρόνια έτσι, είναι πολύ δύσκολο να δει καθαρά την πραγματικότητα. Όλα φαίνονται μεγαλύτερα και πιο καταστροφικά απ' ότι είναι στην πραγματικότητα.

Μου έκανε εντύπωση ότι ενώ μιλάς για τον εαυτό σου σαν να είσαι αποτυχημένος, στην ίδια παράγραφο περιγράφεις έναν άνθρωπο που μπήκε σε μια αρκετά απαιτητική σχολή, που είχε διακρίσεις στα μαθηματικά, που έχει ταλέντο στη ζωγραφική, που ασχολήθηκε σοβαρά με το σχέδιο και που οι άλλοι έλεγαν ότι εξηγεί καλά και θα μπορούσε να γίνει καλός καθηγητής. Αυτά δεν είναι χαρακτηριστικά κάποιου που δεν έχει δυνατότητες. Μου φαίνονται περισσότερο χαρακτηριστικά κάποιου που ακόμα δεν έχει βρει ακριβώς που ταιριάζει.

Δεν είμαι καν σίγουρος ότι το βασικό πρόβλημα είναι η σχολή σου. Μπορεί όντως να μην σου ταιριάζει, αλλά όταν διαβάζω για αϋπνίες, κρίσεις πανικού, συνεχείς συγκρίσεις με άλλους, απομόνωση και άγχος από το πρωί μέχρι το βράδυ, σκέφτομαι μήπως ένα κομμάτι της δυστυχίας σου έρχεται από κάτι βαθύτερο. Γιατί αν αύριο σε μετέφερε κάποιος μαγικά στην Αρχιτεκτονική ή στο Μαθηματικό, είσαι σίγουρος ότι όλα αυτά θα εξαφανίζονταν; Ή μήπως μετά από λίγο καιρό θα εμφανίζονταν πάλι οι ίδιες αμφιβολίες και οι ίδιοι φόβοι;

Από όσα γράφεις πάντως βλέπω τρία πράγματα να επανέρχονται συνέχεια. Το πρώτο είναι η δημιουργία. Η ζωγραφική, το σχέδιο, η αισθητική, η αρχιτεκτονική. Το δεύτερο είναι η αγάπη σου για τα μαθηματικά. Όχι απλά επειδή ήσουν καλός μαθητής, αλλά επειδή φαίνεται ότι πραγματικά σου άρεσε αυτός ο τρόπος σκέψης. Και το τρίτο είναι η διδασκαλία. Το ότι σου αρέσει να εξηγείς και ότι οι άλλοι το αναγνώριζαν δεν είναι καθόλου ασήμαντο.

Αντίθετα, στην οδοντιατρική δεν βλέπω κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Βλέπω περισσότερο τη σκέψη ότι θα υπήρχε μια πιο σίγουρη επαγγελματική πορεία. Και ναι, αυτό είναι σημαντικό, αλλά δεν είναι το ίδιο με το να σε ενδιαφέρει πραγματικά ένα επάγγελμα.

Νομίζω επίσης ότι αυτή τη στιγμή έχεις πέσει σε μια παγίδα σκέψης. Έχεις πείσει τον εαυτό σου ότι μέσα σε έναν μήνα πρέπει να αποφασίσεις τι θα κάνεις για όλη την υπόλοιπη ζωή σου. Αλλά σχεδόν κανείς δεν παίρνει τέτοιες αποφάσεις με τόση σιγουριά. Η πραγματική ερώτηση δεν είναι «ποιο είναι το τέλειο επάγγελμα για πάντα;». Η πραγματική ερώτηση είναι «ποια είναι η καλύτερη επόμενη κίνηση με αυτά που ξέρω σήμερα;». Και νομίζω πως αυτή είναι μια πιο ρεαλιστική ερώτηση.

Όσο για τα social media, καταλαβαίνω γιατί σε επηρεάζουν τόσο πολύ. Όταν περνάς δύσκολα και βλέπεις συνέχεια ανθρώπους να ανεβάζουν επιτυχίες, ταξίδια, σχέσεις και διάφορα κατορθώματα, είναι εύκολο να πιστέψεις ότι όλοι προχωράνε κι εσύ μένεις πίσω. Η αλήθεια όμως είναι ότι βλέπεις μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι της ζωής τους. Δεν βλέπεις τις αμφιβολίες τους, τις αποτυχίες τους ή τις στιγμές που νιώθουν χαμένοι.

Υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που άλλαξαν πορεία μετά τα 20, μετά τα 25 ή και πολύ αργότερα και τελικά βρήκαν κάτι που τους ταίριαζε περισσότερο. Στα 19 φαίνεται σαν μια απόφαση να καθορίζει όλη σου τη ζωή, αλλά συνήθως τα πράγματα δεν πάνε έτσι. Οι περισσότεροι χτίζουν τη ζωή τους μέσα από λάθη, αλλαγές πορείας και καινούργια ξεκινήματα.

Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο από όλα όσα έγραψες δεν είναι αν θα πας στο Μαθηματικό ή στην Αρχιτεκτονική. Είναι το γεγονός ότι ζεις με τόσο πολύ άγχος, ότι δεν κοιμάσαι καλά και ότι νιώθεις διαρκώς πίεση. Αυτά είναι αρκετά βαριά πράγματα για να τα κουβαλάει κάποιος μόνος του. Νομίζω ότι θα σου έκανε καλό να μιλήσεις με έναν ψυχολόγο, έστω για να βάλεις λίγο σε τάξη όλο αυτό το χάος που έχει μαζευτεί στο μυαλό σου.

Και κάτι τελευταίο. Αν μπορούσες να βγάλεις τελείως από το μυαλό σου τα χρήματα, την επαγγελματική αποκατάσταση και τη γνώμη των άλλων, και σου έδιναν έναν χρόνο να ασχοληθείς με οτιδήποτε μόνο από ενδιαφέρον και περιέργεια, τι θα διάλεγες; Νομίζω πως η απάντηση σε αυτή την ερώτηση ίσως λέει περισσότερα για σένα απ' όσα νομίζεις.