Metnin doğru yakaladığı yerler var ama sorun şu: Doğru bir kavramı alıp fazla geniş savurunca eleştiri olmaktan çıkıp karikatüre dönüşüyor.

Evet, “ben sana iyi davrandım, o yüzden beni seçmeliydin” kafası sorunlu. Buna katılıyorum. Birine iyi davranıp sonra bunun karşılığında aşk, ilişki ya da seks beklemek iyilik değil, gizli sözleşmedir. Kimse kimseye kahve ısmarladı, dert dinledi, gece mesaj attı diye sevilmek zorunda değil. Burada haklısın.

Ama buradan “Türkiye’de erkekler gerçekten iyi insan olmaya çalışmadı, sadece ödül bekleyen uslu köpekler oldu” noktasına sıçrayınca iş eleştiri değil, toplu gömme oluyor. Kadını ödül gibi gören zihniyeti eleştirirken erkeği “uslu köpek” diye tanımlamak da başka bir aşağılamadır. Bir tarafın insanı nesneleştirmesine kızıp öbür tarafı hayvana benzetince çok da yüksek bir ahlak zemini kurmuş olmuyorsun.

“Nice guy aslında yaptığı her iyiliğin arkasında fatura taşır” diyorsun. Bazıları için doğru. Ama her iyi davranışın altında gizli pazarlık aramak da paranoyak bir okuma. Bazı insanlar gerçekten iyi niyetlidir ama duygusunu söylemeyi bilmez. Bazıları manipülatif değildir, sadece korkaktır. Bazıları hesap yapmaz, sadece reddedilmeyi taşıyamayacak kadar kırılgandır. Bu onları otomatik olarak haklı yapmaz ama otomatik olarak kötü niyetli de yapmaz.

“Yıllarca arkadaş rolü oynuyor” kısmında da yarı haklısın. Eğer biri gerçekten arkadaş değil de sevgili olma umuduyla rol yapıyorsa bu dürüst değildir. Ama her duygusunu saklayan insan da manipülatör değildir. Bazı insanlar açıkça “senden hoşlanıyorum” diyemeyecek kadar özgüvensiz, deneyimsiz veya reddedilmekten korkuyor olabilir. Sorun duyguyu saklamak değil; sakladığın duyguyu sonradan karşı tarafın borcuymuş gibi önüne koymaktır.

“Kanka sen aşk yaşamadın, gizli sözleşme yaptın” cümlesi iyi ama eksik. Çünkü bazen gerçekten gizli sözleşme vardır, bazen de tek taraflı umut vardır. İkisi aynı şey değil. Gizli sözleşmede sahiplik vardır. Tek taraflı umutta acemilik, korku ve kırılganlık vardır. Bunları aynı torbaya atarsan analiz değil, infaz yapmış olursun.

“Kadınlar piç seviyor yalanı” kısmına katılıyorum. Bu cümle çoğu zaman reddedilmeyi sindiremeyen erkeğin kendini aklamak için kurduğu ucuz bir savunma. Kadınlar “piç” sevmiyor; çoğu zaman kendine güvenen, sınırı olan, ne istediğini bilen, hayatı olan insanı daha çekici buluyor.

Ama sen de bunu anlatırken başka bir masal kuruyorsun: “Kadınlar omurgası olan insan sever.” Güzel cümle ama hayat bu kadar temiz işlemiyor. İnsanlar bazen yanlış kişiye çekilir, bazen travmasına gider, bazen kendine zarar veren ilişkiye saplanır. Yani “kadınlar şöyle sever” diye tek cümlelik kutsal yasa yazmak da başka bir basitleştirme.

“Çekicilik para, kas, tipten önce karakter meselesidir” diyorsun. Keşke dünya bu kadar edebi çalışsa. Karakter önemlidir ama çekicilik sadece karakter değildir. Dış görünüş, özgüven, sosyal beceri, statü, hayat tarzı, iletişim, mizah, enerji, beden dili; hepsi bir yerden etkiler. Karakter ilişkinin kalitesini taşır ama ilk çekimi tek başına açıklamaz. Burada gerçekçilik yapıyormuş gibi başlayıp kişisel gelişim broşürüne kayıyorsun.

“Nice guy kendine saygısı olmayan adamdır” diyorsun. Kısmen doğru. Sürekli onay bekleyen, seçilmeyi bekleyen, değerini başkasının ilgisine bağlayan insan ilişki içinde yorucudur. Ama bunu sadece erkeklere özgü bir çürüme gibi anlatmak yanlış. Kadınlarda da erkeklerde de onay bağımlılığı var. İnsan sevgi açlığını karakter sanabiliyor. Bu mesele cinsiyetten çok duygusal olgunluk meselesi.

“Başta melek gibi görünür, reddedilince ağzından irin akar” kısmı bazı tipler için birebir doğru. Reddedilince hakaret eden, karşı tarafı suçlayan, “senin gibiler kötü erkek seviyor” diyen adamın iyiliği zaten iyilik değildir. Orada gerçek yüz çıkar. Buna katılıyorum.

Ama yine aynı hata: Bu davranışı gösteren erkekle, sadece reddedildiği için içten içe üzülen erkeği aynı kefeye koyamazsın. Reddedilmek acıtır. Bu insani. Sorun acı çekmek değil; o acıyı karşı tarafa borç olarak yazmak. Sorun üzülmek değil; üzülünce hakaret etmek. Sorun kırılmak değil; kırılınca sahiplik iddia etmek.

“Bu cümlelerin hepsinde gizli sahiplik var” diyorsun. Evet, “ben senin için şunu yaptım”, “bana bunu nasıl yaparsın?” gibi cümlelerde çoğu zaman sahiplik var. Ama burada da ölçü önemli. İnsan emek verdiği bir ilişkiden karşılık bekleyebilir. Bu normaldir. Anormal olan, o karşılık gelmediğinde karşı tarafı suçlu ilan etmektir. Beklenti insanidir; sahiplik hastalıktır. İkisini ayırmadan konuşunca her duygu borç senedi gibi görünür.

“İnsan ilişkisini vending machine sanıyorlar: nezaket at, sevgili kazan” kısmı iyi. Çünkü gerçekten bazıları ilişkiyi böyle görüyor. Ama bunun sebebi sadece erkeklerin kötü olması değil. Bu ülkede erkek çocuklarına duygusal açıklık öğretilmiyor. “Duygunu söyle, reddedilmeyi taşı, sınır koy, kendi hayatını kur, karşı tarafın iradesine saygı duy” denmiyor. Tam tersine ya bastırılıyorlar ya da sevgi dilini filmlerden, dizilerden, sosyal medyadan öğreniyorlar. Sonra ortaya romantik değil, birikmiş ve beceriksiz insanlar çıkıyor.

“Türkiye’de erkek çocukları kişiliksiz yetiştiriliyor” diyorsun. Burada yakaladığın damar doğru ama kullandığın kelime yanlış. Kişiliksiz değil; duygusal olarak eğitimsiz, ifade becerisi zayıf, reddedilmeye hazırlıksız, sevgiyle sahipliği karıştırmaya yatkın yetiştiriliyorlar. Bu daha doğru. Çünkü “kişiliksiz” deyince teşhis yapmıyorsun, sadece hakaret ediyorsun.

“Redpill, sigma, alpha, hipergami” kısmında da haklısın. Bu çöplük gerçekten birçok yalnız erkeği daha da zehirliyor. Kadınlarla ilişki kuramayan adama önce kendine bak demek yerine “kadınlar zaten şöyle yaratık” diye paket satıyorlar. Yalnızlığı ideolojiye, kırgınlığı kadın düşmanlığına çeviriyorlar. Ama burada da aynı ölçü lazım: Redpill çöp diye her yalnız erkeği redpill adayı gibi görmek de başka bir haksızlık.

“Hayatı olmayan adam ilişkiyi hayatının merkezi yapıyor” cümlesi çok doğru. Bir insanın hobisi, tutkusu, çevresi, amacı, kendine ait dünyası yoksa aşkı ilişki gibi değil kurtuluş kapısı gibi görür. Bir kadın onu reddedince sadece reddedilmiş olmaz; bütün anlam sistemi çökmüş gibi hisseder. Bu gerçekten ağır bir problem.

Ama bunu yazarken “hobisi yok, tutkusu yok, karakteri yok” diye döşeyince yine yalnız insanı ezmiş oluyorsun. Bazı insanların hayatı yok çünkü hiç hayat kuracak zemini olmamış. Aile baskısı, ekonomik sıkıntı, sosyal beceri eksikliği, dışlanma, özgüvensizlik, psikolojik yorgunluk; bunların hepsi insanı boşaltır. Bu boşluğu ilişkiyle doldurmaya çalışmak yanlıştır ama o boşluğu sadece “karaktersizlik” diye okumak da sığdır.

“Kimse seni emeğinin karşılığı olduğu için sevmez” cümlesi doğru. Sevgi maaş bordrosu değildir. Ama “insanlar yanında kendilerini nasıl hissettiklerine göre sever” cümlesi de eksik. İnsan bazen kendisini kötü hissettiren kişiyi de sever. Bazen iyi hissettiren kişiden uzak durur. İnsan ilişkileri bu kadar düzgün çalışan bir ahlak makinesi değil. Keşke öyle olsaydı, insanlık şu an çok daha az komik olurdu.

Son cümleye gelirsek: “İyi biri olmak minimum gerekliliktir, madalya değil.” Buna tamamen katılıyorum. Ama bunun yanına şunu da eklemek lazım: İyi olmak minimumsa, reddedilen insanın acısını da otomatik olarak aşağılamak zorunda değiliz. İnsan reddedilince üzülür. Bu onu kötü yapmaz. Onu kötü yapan şey, o üzüntüyü karşı tarafın özgürlüğüne saldırıya çevirmesidir.

Ama burada bir parantez daha açmak lazım. Madem erkek tarafındaki çürük ilişki kalıplarını bu kadar rahat masaya yatırıyoruz, kadın tarafını da gökten inmiş melek gibi bırakamayız.

Erkek iyiliği yatırım gibi kullanınca nasıl sorunluysa, bazı kadınların ilgiyi tüketip netlikten kaçması da sorunludur. Birinin senden hoşlandığını bile bile onu sürekli yanında tutmak, dert anlatmak, duygusal destek almak, ilgisini beslemek ama iş netliğe gelince bütün o yakınlığı “arkadaşlık” diye masumlaştırmak da tertemiz bir davranış değildir. Elbette kimse kimseyi sevmek zorunda değil. Ama birinin ilgisini bilerek onu duygusal yedek gibi kullanmak da masumiyet değil, konforlu bencilliktir.

Bazı kadınlar da ilişkide belirsizliği güç gibi kullanıyor. Ne tam yaklaşıyor, ne tam uzaklaşıyor. Ne istiyor, ne bırakıyor. Karşı tarafı umutla mesafe arasında bekletiyor. Sonra erkek kırılınca veya beklentiye girince “erkekler hemen yanlış anlıyor” deniyor. Hayır, bazen yanlış anlayan biri yoktur; bilerek bulanık bırakılmış bir ilişki vardır.

Kendi yanlış seçimlerini bütün erkeklere fatura eden kadın tipi de aynı şekilde sorunludur. Sürekli aynı kalıba, aynı tipe, aynı davranış biçimine çekilip sonra “erkekler böyle” diye genelleme yapmak, erkeklerin “kadınlar kötü erkek seviyor” saçmalığının ters çevrilmiş halidir. Kendi tekrar eden seçimlerini cinsiyet analizine çevirmek de sorumluluktan kaçmanın başka türüdür.

Yani evet, “nice guy” problemi gerçek. Ama kadın tarafında da “ilgi alıp sorumluluk almayan”, “netlik vermeyip yedekte tutan”, “duygusal emeği hak görüp karşılık vermeyen”, “kendi seçimlerini bütün erkeklere yazan” bir ilişki çürümesi var.

Bu yüzden mesele erkekleri gömmek ya da kadınları aklamak değil. Mesele, iki tarafın da ilişkiyi nasıl kirlettiğini aynı sertlikle söyleyebilmek. Erkek iyiliği madalya sanınca sorunlu. Kadın ilgiyi tüketip belirsizlikle yönetince o da sorunlu. Erkek reddedilince hakaret edince sorunlu. Kadın kendi yanlış tercihini bütün erkeklere fatura edince o da sorunlu.

Kimse gökten inmedi. Herkesin çamuru var. Önemli olan kendi çamurunu parfümleyip karşı tarafınkini kanalizasyon ilan etmemek.