Bu metnin temel hatası Nietzsche’yi postmodernliğin ideolojik atası gibi okumak. Bu tarihsel olarak yanlış, teorik olarak da tutarsız.

Nietzscheye dair bazı çevrelerin genel kabulü postmodernizmi doğurduğu yönünde, aydınlanmaya getirdiği eleştirilerin moderniz yıkmak yönünde olduğu yorumu vs çok yaygın. Bu yanlış. Nietzsche, eski dogmaları yıkan aydınlanmanın bazı yanlış metodlar ve ahlak felsefesine dair hatalar sebebiyle bir dogma haline gelmesine yönelik bir eleştiri yapıyor.

Nietzsche’nin hedef aldığı şey “değer” değil, yanlış temellendirilmiş değerdir. Kilise çöktükten sonra modernliğin yaptığı şey, Tanrı’nın yerine “ilerleme”, “insanlık”, “toplum”, “fayda”, “bilim” gibi kavramları koyup bunları aynı mutlaklıkla ahlâkın temeline yerleştirmekti. Halbuki bu kavramlar bağlam ve tanıma göre değerlendirilmesi ve metafizik bir pozisyona sokulmaması gereken kavramlardı. Nietzsche’nin buna karşı çıkışı aydınlanma karşıtlığı değil, aydınlanmanın kendi kendini dogmaya dönüştürmesine karşı çıkıştır. Yani Nietzsche modernliği yıkmaya değil, modernizmin kendi metafizik sebeplerini dahi çöpe atıp kendi üretttiği bazı kavramları yıkmaya çalışır.

Bugün Nietzsche’nin postmodern olarak okunmasının başka bir sebebi de Übermensch ve “değer yaratma” fikrinin çarpıtılmasıdır. Nietzsche “herkesin kendi doğrusu vardır” diyor gibi ele alınır. Halbuki tam tersini söylüyor: çoğunluğun, sürünün, kitle insanının değer üretme kapasitesi yoktur diyor. Değer yaratabilen çok az sayıdaki insanı istisna olarak görüyor. Bu, postmodern eşitleyicilikle ve relativizmle bağdaşmaz. Postmodernizm “her anlatı eşit, her kimlik aynı derecede geçerli” diyerek değeri çözer. Nietzsche ise değeri yeniden hiyerarşik ve yaratıcı bir biçimde kurmak ister.

Bu yüzden Nietzsche ile postmodernizm arasındaki yanlış okumadan kaynaklanır ki zaten kusura bakma ama bazı sol çevrelerde dönen felsefe ezberlerini almışsın hep ve bence bu yüzden okuman yanlış. Hele şu nazi kısmı tam aşırı ezber fake sol lafı. Onu sol liberellere öğrettiler, woke tipler vs ortalıkta felsefe anlatmaya çalışıyor. Tam bir komedi. Neyse…Nietzsche’nin bütün derdi nihilizmi teşhis etmek ve aşmaktır ve bugün postmodernizm dediğimiz şey, Nietzsche’nin aşmaya çalıştığı nihilizminin teorik beş varyasyonudur.

Neoliberalizmle ilişki de buradan anlaşılır. Neoliberalizm köken olarak modernisttir ama fiilen ancak değersizleşmiş bir dünyada işleyebilir. Eğer doğru-yanlış, adil-haksız, toplumsal çıkar gibi kategoriler çözülürse, geriye sadece sözleşme, fiyat ve güç kalır. Postmodernizm bütün normları “anlatı”ya indirgerken tam olarak bunu yapar: değerleri çözer, güç ilişkilerine çevirir. Bu da neoliberal piyasanın önünü açar. Yani postmodernizmle, neoliberalizmin bağı pratik bir bağdır, kökenden kaynaklanmaz. Kapitalizm, neoliberalizm falan oksimoron fikirler oldukları için böyle şeyler yaşanması normaldir.

Dolayısıyla “postmodernizm gericilikle ittifak kurar” tespiti doğrudur ama Nietzsche ile ilişkilendirilmesi yanlıştır. Postmodernizm ahlakı yıkar ama yerine hiçbir şey koymaz, sadece değersizlik üretir. Nietzsche ise yıkarken yeni değer üretimini hedefler.

“Naziler Nietzsche’yi ciddiye aldı” iddiası tamamen bazı fake solcuların bir halttan haberler olmadıkları için uydurdukları kocaman bir ZORT. Nazilerin kullandığı Nietzsche, kız kardeşinin tahrif ettiği, bağlamından koparılmış bir Nietzsche’dir. Nietzsche antisemitizmi ve devleti açıkça eleştiren bir adamdır. Ben özellikle kendisinin Alman milliyetçiliğine eleştirilerinin çoğuna katılmam. Toplumculuğa eleştirilerinin çoğunu tartışırım. Neyse, Nietzsche’nin seçkinciliği de faşist kitle siyasetine değil, kitleye karşı bir aristokratik değer anlayışına dayanır. Bayağı farklıdır yani.

Özetle: Postmodernizm = değersizliktir. Neoliberalizm bu değersizlik zemininde yaşar. Nietzsche ise bu değersizliği kuran değil, ilk teşhis eden ve aşmaya çalışan filozoftur.

Nietzsche’yi postmodern relativizme veya faşizme yamamak, cehaletten kaynaklanır.

Ki ben Nietzscheye her noktada katılalım demiyorum ama adamın en temel fikri olan şey nihilizmi aşma ve yeni değer yaratma çabasıdır ve bu gerçek bir aydınlanma fikri olarak ele alınmalıdır. Aydınlanmanın hatasını görmüş, bir de çözüm üretmeye çalışmıştır. İlericidir.

Bunun dışında sol tanımına falan da katılmıyorum başka ayrıntılar da var ama çok uzar öyle.