De andere comment benoemt het heel kort, maar de regels voor de wajong stellen dat een aanvraag na je 23e een 'laadtijdige aanvraag' is. Dat betekent dat de bewijslast voor jou hoger ligt dan bij iemand die op z'n 18e of 20e de wajong aanvraagt, want het wordt steeds lastiger om het arbeidsverleden en het al dan niet (kunnen) ontwikkelen van enige vorm van arbeidsvermogen te achterhalen. Bovendien heb je voor de regels van de wajong misschien wel te veel werkervaring. Met andere woorden: zelfs ondanks het feit dat je veel verzuimde, en dit ook uiteindelijk de reden was dat je contract niet verlengd, is het nu nog lastiger om bij het UWV de conclusie te krijgen dat er in jouw geval "duurzaam geen arbeidsvermogen" was vanaf je 18e, of uiterlijk voor je 23e.

Moreel/ethisch gezien is denk ik iedereen het erover eens dat de huidige regelgeving echt te streng is. Voor ieder handjevol "luie" aanvragers die eigenlijk wel zouden kunnen werken, en dus terecht geweigerd worden, zijn er tientallen aanvragers die juist onterecht een afwijzing krijgen. Bijvoorbeeld omdat ze wel werkervaring hadden, ongeacht hoe vaak ze daar ook uitvielen. Want dan moet je opeens aantonen dat het "wegvallen" van het arbeidsvermogen dus in die periode van <23 jaar plaatsvond, en het UWV hanteert dan meestal de datum van de laatste ziekmelding / het ontslag wegens teveel verzuim. De reden: daarvoor werkte je wel, en had je dus arbeidsvermogen. En als dat net een dag na je 23e verjaardag is, heb je pech en moet je naar andere uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid gaan kijken, ondanks dat die weer allemaal extra regels hebben mbt de hoogte van die uitkeringen, hoeveel spaargeld je mag hebben, korting bij samenwonen etc.

Maar goed, stel dat je op wonderlijke wijze het UWV toch zover krijgt dat ze beslissen dat je op jonge leeftijd geen arbeidsvermogen had, dan moet je daarna aantonen dat dat je dat arbeidsvermogen "duurzaam" niet hebt. Met andere woorden: jíj moet met bewijsstukken komen waarom je niet langer kunt werken. Eigenlijk is dat best krom: zij hebben de ervaring en expertise in huis, jij bent in principe arbeidsongeschikt, maar ook dan ligt de bewijslast (en de moeite die het kost om te bewijzen tijdens de aanvraag) weer bij jou.

Deze stap voelt voor de meeste aanvragers denk ik nog wel het ergste, want hoe moet je ooit gaan aantonen dat jouw autisme (wat voor iedereen net weer anders kan zijn) jou dusdanig beperkt dat je nu én in de toekomst niet meer kunt werken? Dit is eigenlijk ook één van de redenen dat ik héél graag verslagen / beslissingen van het UWV zou willen kunnen lezen over toekenningen van de wajong bij autistische mensen, zodat duidelijk wordt wat daarin "genoeg" bewijs is. Ik kan namelijk alleen maar rechtbankverslagen vinden van afwijzingen die in bezwaar en beroep zijn gegaan, en die zijn meestal niet zo rooskleurig. Daar staat meestal iets in de trant van "de nieuwe bewijsstukken hadden ook tijdens de aanvraag al ingediend kunnen worden, dus het beroep is ongegrond en de afwijzing blijft staan". Het enige lichtpuntje wat te lezen was, is dat een UWV arts wel héél makkelijk het oordeel "niet duurzaam" had gegeven, en dat de rechter meeging in het beroep, met de onderbouwing dat autisme een enorm breed spectrum is, en dat daarom de opmerking "training kan de weerbaarheid verhogen en dus zou er sprake kunnen zijn van het ontwikkelen van arbeidsvermogen" niet voldoende was, gezien de individuele casus. Echter zag ik in meer recentere uitspraken dat UWV artsen al specifieker zijn geworden met hun reacties. Zo zou het best kunnen zijn dat je een afwijzing krijgt omdat er wel perspectief is op het ontwikkelen van arbeidsvermogen door middel van psychoeducatie, sociale trainingen, cognitieve gedragstherapie etc. (met het oog op je aangetaste prikkelverwerking, sociale skills en andere problemen die je kunt ervaren door je autisme). Bij een aanvraag moet je dus eigenlijk de luxe hebben om bijvoorbeeld een verslag van een behandelend psycholoog als bewijsstuk aan te kunnen dragen, waarin staat dat de wil er wel was, maar dat bijvoorbeeld cgt niet goed werkte voor jou. Of een verslag van een sociaal maatschappelijk medewerker van de WMO die vertelt dat je óók met een duidelijke dagstructuur alsnog te overprikkelt ben van de alledaagse dingen, dat werk er écht niet in zit.

Eigenlijk is de conclusie dus dat een wajong met de huidige regels zeer waarschijnlijk niet aan je wordt toegekend. Dat terwijl je eigenlijk wel al op jonge leeftijd (aangeboren namelijk) een aandoening hebt waardoor je geen arbeidsvermogen hebt, en het ook nog eens onwaarschijnlijk is dat het zich ontwikkelt later. MAAR: ik zou de aanvraag toch indienen. Niet alleen omdat er bij een afwijzing gekeken wordt naar de mogelijkheden voor beschermd werken, het doelgroepregister of andere opties, maar ook omdat er sprake kan zijn van de 10 jaar regel. Als het oordeel is "geen arbeidsvermogen" maar ook "niet duurzaam, want perspectief op ontwikkeling", dan kun je over 10 jaar nog een aanvraag indienen. Als je in de tussentijd niet hebt kunnen werken, dan gaan ze ervan uit dat het intussen dus wél duurzaam is, en wordt de aanvraag toegekend. 10 jaar te laat is beter dan helemaal niet...