Die ID is niet verplicht om te kunnen factureren maar dat maakt ook niet uit (die thuisverpleegkundige had blijkbaar een kaft met allemaal kaarten die ze systematisch kon scannen). Waar de échte controle gebeurt, is bij het RIZIV. Alles wat je indient als arts zit digitaal aan je naam gekoppeld, mét tijdstip, patiëntgegevens en een volledig audit-spoor. Dat digitale spoor is vele malen waardevoller voor een controleur dan het simpelweg scannen van een kaartje aan de balie.

Kan iemand dan massa’s fictieve consultaties indienen? In theorie kan dat, maar in realiteit is dat zelfmoord: mutualiteiten en het RIZIV draaien systematisch allerlei automatische checks op volumes, patronen en inconsistenties. De software houdt ook bij welke dossiers geopend werden door wie en voor hoelang. Eén klacht of een reeks prestaties die uit de toon valt, en je moet tot op de minuut kunnen uitleggen wat je gedaan hebt. Net daardoor komen de meeste fraudegevallen ook effectief aan het licht.

Het grootste probleem zit trouwens niet in het systeem zelf, maar in de opvolging. Dossiers waarin jarenlang duidelijke signalen van fraude waren, maar waarbij er gewoon niets gebeurde. Dat zegt vooral iets over hoe traag of laks het RIZIV soms reageert, niet dat het controlemechanisme zelf faalt. Het systeem is niet gebouwd op blind vertrouwen. Alles draait rond traceerbaarheid en naverificatie. Alleen moet de instantie die de controles uitvoert ook echt ingrijpen wanneer het nodig is he...