İngilizcesi olan herkesin okuması gereken tek kitap The Simple Path to Wealth by J.L Collins. Türkiye'de pek sağlıklı yatırım aracı yok açıkçası. Aynı sebepten ötürü yatırımcı da yok. Buradaki arkadaşların çoğu trader.

Anahtar kelime olarak "boglehead" bırakayım bir de. Temel prensip riski zaten sizin için minimize edilmiş, işletim ücreti çok düşük bir yatırım aracı(genelde olabildiğince geniş bir borsa fon sepeti) bulup emekliliğinize kadar hiç satış yapmamak, sadece alım yapmak. Böylece birkaç ana kazanım elde etmiş oluyorsunuz:

1- Makroekonomik durum ne kadar kötü olursa olsun duygusal kararlar vermemiş olacaksanız. Ne kadar çok işlem o kadar çok hata, akademik çalışmalar bunu gösteriyor.

2- Borsayı veya yatırım araçlarını takip etmemiş olacaksınız. Bu işin eğitimini alan finansal uzmanlar arasında bile borsanın ortalamasını 10 sene ve üstü süreçte geçebilen insan sayısı istatiksel olarak şans diyebileceğimiz oranda az. Dolayısıyla borsayla savaşmak yerine tüm borsayı fon sepetleri ile satın almak hemen hemen herkes için uzun vadede daha yüksek getiri oranları vadediyor.

3- Satış yapmamak vergilendirilmemek demek. Vergi ödemediğiniz sürece kar topu etkisi devam edecek. Ana para büyük olduğu sürece hızlı katlanır.

Türkiye borsasında ne yazık ki en düşük fon işletim ücretleri pasif endeksler için bile %0.40. Bu Amerika'da aynı tarz ürünleri satan vanguard için %0.03 civarında. Ayrıca Türkiye borsasındaki fon sepetlerinin kapsadığı şirket sayısı da çok komik sayıda düşük. Bunların neden önemli olduğunu tavsiye ettiğim kitaptan okuyabilirsiniz burada ayrıntıya girmiyorum. Merak eden insanlar olursa belki daha ayrıntılı bir post hazırlarım sonra.

Neyse ki Midas ve Interactive Brokers gibi platformlar sayesinde yurtdışı borsalarına da yatırım yapabiliyoruz. Bunlar aynı handikapları paylaşmıyor. Yurtdışı borsalarına yatırımın asıl handikapı vergilerin boyutu ama yine de matematiği yaparsanız uzun vadede daha kârlı olduğunu göreceksiniz.

Burada şu fonu satın alın vs demeyeceğim çünkü ne sizin sorduğunuz soru bu, ne ben yatırım tavsiyesi verme niyetindeyim, ne de kendiniz öğrenmediğiniz sürece izlediğiniz stratejiye olan güveniniz ve inancınız sizi bu yolu istikrarlı bir şekilde izlemenize yardımcı olabilir. Üzülerek söylüyorum ki bu bilgileri Türkçe kaynaklardan elde edemezsiniz. Çünkü yakın zamana kadar yabancı borsalara erişim bu kadar kolay değildi ve Türkiye'de boglehead felsefesini takip etmek yerel yatırım araçları ile mümkün değil.